
การวิจัยในชั้นเรียน เป็นการวิจัยเฉพาะการเรียนการสอน อยู่ในชั้นเรียน และโดยครูผู้สอน มุ่งแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในห้องเรียนและนำผลมาปรับปรุงการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนการสอนปกติ ต่างจากการวิจัยการศึกษาที่เน้นทฤษฎีรองรับ สำหรับการวิจัยในชั้นเรียนไม่จำเป็นต้องใช้ทฤษฎีมากแต่จะเน้นปัญหาที่เกิดขึ้นและส่งผลต่อประสิทธิภาพการเรียนการสอน สิ่งสำคัญคือกระบวนการในการวิเคราะห์ปัญหา และ แนวทางในการแก้ปัญหา โดยมีประเด็นที่น่าสนใจดังนี้
1.การวิจัย การวิจัยทางการศึกษา การวิจัยสถาบัน การวิจัยชั้นเรียน คุณภาพการศึกษา คุณภาพนักเรียนนักศึกษา
-การวิจัยในชั้นเรียนเป็นกระบวนการที่สามารถดำเนินการไปกับการเรียนการสอน เช่น การสังเกตว่านักศึกษาไม่เข้าใจ แล้วครูแก้ปัญหาโดยสอนซ้ำ ให้แบบฝึกหัด สิ่งที่ตามมาคือคุณภาพ
-สิ่งจำเป็นในการวิจัยในชั้นเรียน คือ การวิเคราะห์ปัญหา
-หัวใจในการวิจัยในชั้นเรียนคือ การหาปัญหาให้พบ
-ในโรงเรียนมีการวิจัยในชั้นเรียนโดยปกติอยู่แล้ว ครูที่เป็นครูจริง ๆ ทำอยู่แล้ว ไม่ใช่ของใหม่ อาจารย์ทำอยู่แล้ว แต่อาจจะขาดการทำซ้ำเพื่อยืนยันผล และขาดการทำรายงาน เพื่อเป็นแนวทางในการปรับปรุง
-ปัญหาที่เกิดขึ้นอาจเกิดจากจุดสุดท้ายของกระบวนการเรียนการสอน จุดแรก เด็กไม่เข้าใจ สภาพห้อง ผลสัมฤทธิ์
2.ปัญหาเพื่อการวิจัยในชั้นเรียน
ปัญหาในการเรียนการสอนอาจเกิดจากจุดใดก็ได้ของกระบวนการเรียนการสอน โดยปัญหาเพื่อการวิจัยในชั้นเรียนนั้นครูผู้สอนอาจพิจารณาได้ 3 ขั้น ดังนี้
-ขั้นผลสัมฤทธิ์ของนักเรียน
-ขั้นการจัดการเรียนการสอน
-ขั้นการเตรียมการสอน
3.วิธีวิจัยในชั้นเรียน
-สำรวจและวิเคราะห์ปัญหา
-ระบุแนวทางแก้ไขโดยละเอียด
-บันทึกผลการแก้ไขเป็นระยะ ๆ
-สรุปผลการวิจัย
4.สิ่งที่จำเป็นของการวิจัยในชั้นเรียน
-ความสามารถในการ “มองเห็น” ปัญหา
-แนวทางการแก้ไขปัญหาที่สามารถปฏิบัติได้
-การเขียนรายงานการวิจัยสั้น ๆ (ปัญหา สาเหตุ วิธีการแก้ที่เหมาะสม ทดลองใช้แล้วเป็นอย่างไร)
ที่มา : สรุปประเด็นจากการเสวนาครั้งที่ 9 หัวข้อ “การวิจัยในชั้นเรียน”วันพุธที่ 11 กันยายน 2545 เวลา 13.30 – 15.30 น. ณ ห้องประชุม 1 อาคารวิชาการ ผู้นำการเสวนา : รศ.ดร.ไทย ทิพย์สุวรรณกุล