แนวข้อสอบผู้บริหารสถานศึกษา 2569–2570 พร้อมเฉลย 10 ข้อ

แนวข้อสอบผู้บริหารสถานศึกษา 2569–2570 ชุดนี้จัดทำขึ้นใหม่เพื่อฝึกวิเคราะห์สถานการณ์ ไม่ใช่ข้อสอบจริงจากสนามสอบ เนื้อหาครอบคลุมการบริหารงานวิชาการ งานบุคคล งบประมาณ การมีส่วนร่วม ภาวะผู้นำ การสื่อสาร และจริยธรรม ซึ่งเป็นเรื่องที่ผู้บริหารต้องเชื่อมโยงเมื่อตัดสินใจในโรงเรียนจริง

ผู้เตรียมสอบไม่ควรจำเพียงตัวเลือกที่ถูก แต่ควรอธิบายให้ได้ว่า เหตุใดจึงต้องตรวจข้อมูลก่อน ใครควรมีส่วนร่วม การตัดสินใจส่งผลต่อผู้เรียนอย่างไร และจะติดตามผลหลังดำเนินการด้วยวิธีใด

ก่อนอ่านแนวข้อสอบ ต้องตรวจประกาศอะไรบ้าง

สำนักงาน ก.ค.ศ. เผยแพร่หนังสือ ว 12/2568 หลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือกบุคคลเพื่อบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรองผู้อำนวยการสถานศึกษาและผู้อำนวยการสถานศึกษา เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2568 อย่างไรก็ตาม คุณสมบัติ ตำแหน่งว่าง กำหนดรับสมัคร เนื้อหาการประเมิน และเอกสารประกอบการสมัคร ต้องตรวจจากประกาศรับสมัครของหน่วยงานเจ้าของการคัดเลือกในรอบที่จะสมัครอีกครั้ง

ดังนั้น ข่าวหรือข้อความที่ส่งต่อกันในกลุ่มไม่ควรถูกใช้แทนหนังสือทางการ หากมีการแก้ไขหลักเกณฑ์ในอนาคต ควรดูเลขหนังสือ วันที่มีผลใช้ และเงื่อนไขเปลี่ยนผ่านให้ครบก่อนตัดสินใจสมัคร

กรอบอ้างอิงที่ใช้เรียบเรียงคำตอบ

คำถามในบทความไม่ได้คัดลอกจากข้อสอบของหน่วยงาน แต่เรียบเรียงเป็นสถานการณ์ฝึกคิด โดยใช้กรอบจากเอกสารต่อไปนี้

• หลักสูตรและคู่มือการพัฒนาก่อนแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถานศึกษา ของ สพฐ. ใช้เป็นกรอบเรื่องการบริหารสถานศึกษา ภาวะผู้นำ การพัฒนาบุคลากร และ PLC
• เอกสารกระบวนการ PLC ของสำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา สพฐ. ใช้ประกอบโจทย์เรื่องการร่วมเรียนรู้และการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
• ระบบรับแจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ใช้เป็นกรอบเรื่องการจัดการเหตุข้อมูลรั่วไหล โดยกรณีจริงต้องปฏิบัติตามกฎหมายและกระบวนการของหน่วยงาน
• คู่มือการจัดการผลประโยชน์ทับซ้อนของกรมบัญชีกลาง ใช้ประกอบโจทย์ด้านความโปร่งใส การรับของขวัญ และการจัดซื้อจัดจ้าง

คำตอบจึงเป็น “ทางเลือกที่เหมาะสมตามหลักการและข้อมูลที่โจทย์กำหนด” ไม่ใช่คำวินิจฉัยสำหรับเหตุการณ์จริง หากข้อเท็จจริงเปลี่ยน คำตอบหรือขั้นตอนที่ควรทำอาจเปลี่ยนตามไปด้วย

หัวข้อที่ควรใช้เป็นแผนเตรียมสอบ

อ่านภาพรวมเรื่อง โครงสร้างการบริหารงานโรงเรียน 4 ฝ่าย เพิ่มเติมได้ก่อนเริ่มทำโจทย์

แนวข้อสอบผู้บริหารสถานศึกษา พร้อมเฉลย

ข้อ 1 ผลสัมฤทธิ์ผู้เรียนลดลงต่อเนื่อง

ผู้บริหารควรดำเนินการสิ่งใดเป็นอันดับแรก

ก. จัดซื้อสื่อการเรียนใหม่ทันที

ข. วิเคราะห์ข้อมูลและค้นหาสาเหตุร่วมกับครู

ค. เปลี่ยนครูผู้สอนทันที

ง. เพิ่มชั่วโมงเรียนทุกระดับ

คำตอบที่เหมาะสม: ข. ควรเริ่มจากข้อมูล แยกปัญหาตามระดับชั้น รายวิชา ทักษะ และกลุ่มผู้เรียน จากนั้นจึงร่วมกับครูค้นหาสาเหตุก่อนเลือกมาตรการ

ข้อ 2 ครูสองฝ่ายขัดแย้งจนกระทบงาน

ก. ประกาศผู้ผิดทันที

ข. รับฟังข้อมูลจากทุกฝ่ายและกำหนดกระบวนการแก้ปัญหา

ค. ย้ายฝ่ายหนึ่งออกทันที

ง. ปล่อยให้ตกลงกันเอง

คำตอบที่เหมาะสม: ข. ผู้บริหารควรรับฟังอย่างเป็นธรรม แยกบุคคลออกจากประเด็นปัญหา และกำหนดทางออกที่คุ้มครองการทำงานของโรงเรียน

ข้อ 3 ทรัพยากรมีจำกัด

ควรใช้หลักใดจัดลำดับโครงการ

ก. เลือกโครงการที่ประชาสัมพันธ์ง่าย

ข. เลือกตามความคุ้นเคยของผู้บริหาร

ค. ใช้ข้อมูล ความจำเป็น ผลต่อผู้เรียน และความคุ้มค่า

ง. แบ่งงบเท่ากันทุกโครงการ

คำตอบที่เหมาะสม: ค. การจัดลำดับควรเชื่อมกับเป้าหมายของโรงเรียน ผลต่อผู้เรียน ความคุ้มค่า และความเสี่ยง ไม่ใช่ความชอบส่วนบุคคล

ข้อ 4 การจัดทำแผนพัฒนาโรงเรียน

ก. คัดลอกแผนเดิม

ข. วิเคราะห์บริบทและเปิดให้ผู้เกี่ยวข้องมีส่วนร่วม

ค. ให้ผู้บริหารเขียนคนเดียว

ง. รอคำสั่งจากภายนอก

คำตอบที่เหมาะสม: ข. แผนที่นำไปใช้ได้จริงต้องเริ่มจากข้อมูลของโรงเรียนและสร้างความเข้าใจร่วมกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง

ข้อ 5 พบความเสี่ยงว่าข้อมูลนักเรียนอาจรั่วไหล

ก. เปิดเผยรายชื่อผู้เกี่ยวข้องทันที

ข. หยุดช่องทางเสี่ยง รักษาหลักฐาน และรายงานตามกระบวนการ

ค. ลบข้อมูลทั้งหมดโดยไม่ตรวจสอบ

ง. รอดูว่าจะมีผู้ร้องเรียนหรือไม่

คำตอบที่เหมาะสม: ข. หลักคิดคือควบคุมเหตุ ลดผลกระทบ เก็บหลักฐานเท่าที่จำเป็น และประสานผู้รับผิดชอบตามกระบวนการของหน่วยงาน

ข้อ 6 ครูใหม่มีผลการสอนต่ำกว่าเป้าหมาย

ก. ลงโทษทันที

ข. กำหนดเป้าหมาย นิเทศ ให้คำปรึกษา และติดตามผล

ค. ลดงานสอนถาวร

ง. ไม่ต้องดำเนินการ

คำตอบที่เหมาะสม: ข. การพัฒนาบุคลากรควรมีเป้าหมายชัด การสนับสนุนที่เหมาะสม และหลักฐานติดตามความก้าวหน้า

ข้อ 7 PLC จะเกิดผลต่อผู้เรียนมากที่สุดเมื่อใด

ก. จัดประชุมครบจำนวนครั้ง

ข. มีภาพกิจกรรมจำนวนมาก

ค. ใช้ข้อมูลผู้เรียนร่วมวางแผน ทดลอง และติดตามผล

ง. มีเอกสารรูปเล่มจำนวนมาก

คำตอบที่เหมาะสม: ค. คุณค่าของ PLC อยู่ที่การนำข้อมูลและการเรียนรู้ร่วมกันไปเปลี่ยนการสอน ไม่ใช่จำนวนเอกสารหรือภาพกิจกรรม

ข้อ 8 เกิดข่าวลือที่กระทบโรงเรียน

ก. ตอบโต้ทันทีโดยยังไม่มีข้อมูล

ข. ตรวจข้อเท็จจริง กำหนดผู้สื่อสาร และแจ้งข้อมูลที่จำเป็น

ค. ปิดทุกช่องทางสื่อสาร

ง. ให้บุคลากรทุกคนตอบได้อย่างอิสระ

คำตอบที่เหมาะสม: ข. การสื่อสารภาวะเสี่ยงควรอยู่บนข้อเท็จจริง มีผู้รับผิดชอบชัดเจน และไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลเกินความจำเป็น

ข้อ 9 บุคลากรต่อต้านระบบงานใหม่

ก. บังคับใช้เต็มรูปแบบทันที

ข. ยกเลิกโครงการ

ค. อธิบายเหตุผล รับฟังอุปสรรค ทดลองใช้ และสนับสนุน

ง. เปลี่ยนผู้รับผิดชอบทั้งหมด

คำตอบที่เหมาะสม: ค. การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนต้องมีเหตุผลร่วม การรับฟัง การทดลอง และการช่วยให้ผู้ปฏิบัติทำงานได้จริง

ข้อ 10 ผู้เสนอขายที่รู้จักส่วนตัวเสนอสิทธิพิเศษ

ก. รับไว้เพราะไม่กระทบงบประมาณ

ข. ให้ผู้อื่นรับแทน

ค. ปฏิเสธและดำเนินการตามกระบวนการที่โปร่งใส

ง. ตกลงกันด้วยวาจา

คำตอบที่เหมาะสม: ค. ผู้บริหารต้องหลีกเลี่ยงผลประโยชน์ทับซ้อน และทำให้กระบวนการสามารถตรวจสอบและอธิบายได้

เทคนิคทำข้อสอบสถานการณ์ผู้บริหาร

เมื่ออ่านโจทย์ ให้ถามตนเอง 5 ข้อก่อนเลือกคำตอบ

1. ปัญหาหลักคืออะไร และมีข้อมูลเพียงพอหรือยัง
2. ผู้เรียนหรือส่วนรวมได้รับผลกระทบอย่างไร
3. ใครมีหน้าที่และใครควรมีส่วนร่วม
4. ทางเลือกใดถูกต้อง โปร่งใส และลดความเสี่ยงได้มากกว่า
5. หลังดำเนินการจะติดตามผลอย่างไร

ตัวเลือกที่ใช้คำว่า “ทันที” ไม่ได้ผิดเสมอไป หากเป็นเหตุด้านความปลอดภัยอาจต้องควบคุมสถานการณ์ก่อน แต่หากยังไม่รู้ข้อเท็จจริง การรีบลงโทษ เปลี่ยนคน หรือประกาศผู้ผิด มักไม่ใช่ขั้นตอนแรกที่รอบคอบ

ผู้เตรียมภาคสัมภาษณ์สามารถอ่านต่อที่ แนวคำถาม ภาค ค สำหรับสอบสัมภาษณ์ผู้บริหารสถานศึกษา เพื่อฝึกอธิบายเหตุผลและวิสัยทัศน์ให้กระชับ

คำถามที่พบบ่อย

แนวข้อสอบชุดนี้เป็นข้อสอบจริงหรือไม่

ไม่ใช่ เป็นคำถามที่เรียบเรียงขึ้นใหม่เพื่อฝึกวิเคราะห์สถานการณ์และทบทวนหลักคิดด้านการบริหารสถานศึกษา

ใช้อ่านสอบปี 2570 ได้หรือไม่

ใช้ฝึกหลักคิดทั่วไปได้ แต่ต้องตรวจประกาศรับสมัคร หลักเกณฑ์ เนื้อหาการคัดเลือก และกฎหมายฉบับที่มีผลในรอบสอบนั้นอีกครั้ง

ควรเริ่มอ่านจากกฎหมายหรือทำข้อสอบก่อน

ควรอ่านภาพรวมหลักเกณฑ์และขอบข่ายงานก่อน แล้วทำข้อสอบเพื่อค้นหาจุดอ่อน จากนั้นจึงกลับไปอ่านเอกสารทางการเฉพาะเรื่อง จะมีประสิทธิภาพกว่าการท่องจำตัวเลือกอย่างเดียว

บทความนี้เป็นสื่อฝึกทบทวนทั่วไป ไม่ใช้แทนประกาศรับสมัคร หนังสือเวียน หรือคำวินิจฉัยของหน่วยงานที่มีอำนาจ