ใกล้วันไหว้ครูแล้วครับ ปีนี้ตรงกับวันที่เท่าไหร่ มาเช็กพร้อมกัน
ทุกต้นเดือนมิถุนายน คำถามเดิมวนมาใหม่เสมอ ทั้งจากนักเรียนที่ต้องท่องบทสวด ครูที่ต้องเตรียมพิธี และผู้ปกครองที่อยากให้ลูกทำพานมาเองที่บ้าน
ปีนี้วันไหว้ครู 2569 ตรงกับ วันพฤหัสบดีที่ 12 มิถุนายน 2569 แต่ละโรงเรียนอาจเลื่อนไปสัปดาห์ถัดไปได้ตามดุลพินิจ ควรตรวจสอบปฏิทินโรงเรียนของตัวเองอีกครั้ง
ทำไมถึงต้องจัดวันพฤหัสบดี
โบราณถือว่าวันพฤหัสบดีเป็นวันครู เพราะเชื่อมโยงกับพระพฤหัสบดีซึ่งเป็นเทพแห่งปัญญาและวิทยาการในคติพราหมณ์ ธรรมเนียมนี้สืบทอดมาจนปัจจุบัน และกระทรวงศึกษาธิการกำหนดให้โรงเรียนจัดพิธีในวันพฤหัสบดีแรกหรือที่สองของเดือนมิถุนายนทุกปี
บทสวดไหว้ครู ปาเจรา ฉบับถูกต้อง
พิธีไหว้ครูใช้บทสวดนี้เป็นหลักทั่วประเทศ
(ผู้นำสวด)
ปัญญาวุฒิกเร เต เต ทินโนวาเท นมามิหัง
(สวดพร้อมกัน)
ปาเจราจริยา โหนติ คุณุตตรานุสาสกา
ปัญญาวุฒิกเร เต เต ทินโนวาเท นมามิหัง
ความหมายของบทสวด
ปาเจราจริยา โหนติ คุณุตตรานุสาสกา
แปลว่า ครูอาจารย์เป็นผู้ทรงคุณอันประเสริฐยิ่ง เป็นผู้พร่ำสอนศิลปวิทยากร
ปัญญาวุฒิกเร เต เต ทินโนวาเท นมามิหัง
แปลว่า ข้าพเจ้าขอนอบน้อมครูอาจารย์เหล่านั้น ผู้ให้โอวาท ผู้ทำให้ปัญญาเจริญ ด้วยความเคารพ
ความหมายรายคำ สำหรับครูที่ต้องอธิบายนักเรียน
| คำบาลี | ความหมาย |
|---|---|
| ปาเจรา | อาจารย์ผู้ประเสริฐ อาจารย์ของอาจารย์ |
| จริยา | ผู้ดำเนินชีวิต ผู้ประพฤติ |
| โหนติ | เป็น มีอยู่ |
| คุณุตตรา | ผู้มีคุณอันสูงสุด ประเสริฐยิ่ง |
| นุสาสกา | ผู้พร่ำสอน ผู้ชี้แนะ |
| ปัญญาวุฒิกเร | ผู้ทำให้ปัญญาเจริญ เพิ่มพูน |
| ทินโนวาเท | ผู้ให้โอวาท |
| นมามิหัง | ข้าพเจ้าขอนอบน้อม กราบไหว้ |
เพลงพระคุณที่สาม คำร้องโดย ครูสุเทพ โชคสกุล
ครูบาอาจารย์ ที่ท่านประทานความรู้มาให้
อบรมจิตใจ ให้รู้ผิดชอบ ชั่วดี
ก่อนจะนอนสวดมนต์อ้อนวอนทุกที
ขอกุศลบุญบารมีส่งเสริมครูนี้ให้ร่มเย็น
ครูมีบุญคุณจะต้องเทิดทูนเอาไว้เหนือเกล้า
ท่านสั่งสอนเรา อบรมให้เราไม่เว้น
ท่านอุทิศ ไม่คิดถึงความยากเย็น
สอนให้รู้จัดเจน เฝ้าแนะ เฝ้าเน้น มิได้อำพราง
พระคุณที่สาม งดงามแจ่มใส
แต่ว่าใครหนอใคร เปรียบเปรยครูไว้ว่าเป็นเรือจ้าง
ถ้าหากจะคิด ยิ่งคิดยิ่งเห็นว่าผิดทาง
มีใครไหนบ้างแนะนำแนวทางอย่างครู
บุญเคยทำมาตั้งแต่ปางใด เรายกให้ท่าน
ตั้งใจกราบกราน เคารพคุณท่าน กตัญญู
โรคและภัย อย่ามาแผ้วพานคุณครู
ขอกุศลผลบุญค้ำชู ให้ครูมีสุขชั่วนิรันดร
พานไหว้ครู ใส่อะไรและมีความหมายว่าอะไร
พานไหว้ครูแบบดั้งเดิมประกอบด้วย 5 สิ่ง แต่ละอย่างมีความหมายเฉพาะ:
| สิ่งของ | ความหมาย |
|---|---|
| หญ้าแพรก | ขอให้เรียนเก่ง เจริญงอกงามเหมือนหญ้าแพรกที่เติบโตเร็ว |
| ดอกเข็ม | ขอให้มีสติปัญญาเฉียบแหลมเหมือนปลายเข็ม |
| ดอกมะเขือ | ขอให้นอบน้อมถ่อมตน เหมือนมะเขือที่ออกดอกก้มลง |
| ข้าวตอก | ขอให้มีระเบียบวินัย จิตใจสงบ เหมือนข้าวที่ถูกคั่วจนเบ่งบาน |
| ดอกไม้สีขาว | ความบริสุทธิ์ใจในการเคารพครู |
คำถามที่ถามบ่อยก่อนวันไหว้ครู
Q: นักเรียนสวมชุดอะไรไปไหว้ครู
ชุดนักเรียนตามระเบียบของโรงเรียน บางโรงเรียนกำหนดให้แต่งชุดพิธีการหรือผ้าไทยในวันนั้นเป็นพิเศษ ควรเช็กกับทางโรงเรียนก่อน
Q: พานไหว้ครูทำกี่ชั้น
ไม่มีกำหนดตายตัว แต่นิยมทำ 3 ชั้น หมายถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ หรือ 5 ชั้นหมายถึงคุณของครูทั้ง 5 ประการ
Q: ถ้าโรงเรียนจัดวันอื่นที่ไม่ใช่วันที่ 12 ถือว่าผิดระเบียบไหม
ไม่ผิดครับ กระทรวงศึกษาธิการเปิดให้โรงเรียนมีความยืดหยุ่นในการเลือกวันพฤหัสบดีที่เหมาะสม
ถ้าอยากได้คำกล่าวเปิดพิธีไหว้ครูหรือคำกล่าวขอบคุณครูฉบับเต็ม คอมเมนต์ไว้ด้านล่างได้เลยครับ
