ช่วงนี้มีครูถามเรื่องนี้เข้ามาเยอะมากครับ โดยเฉพาะครูที่เพิ่งครบ 2 ปี แล้วเริ่มมองว่าจะขอวิทยฐานะได้แล้ว แต่พอไปเปิดอ่านระเบียบแล้วยิ่งงง บทความนี้จะอธิบายให้เข้าใจตั้งแต่ต้น ไม่มีศัพท์ราชการซับซ้อนครับ
วิทยฐานะ PA คืออะไร?
PA ย่อมาจาก Performance Agreement หรือ “ข้อตกลงในการพัฒนางาน” เป็นระบบประเมินวิทยฐานะครูแบบใหม่ที่ ก.ค.ศ. นำมาใช้แทนระบบเดิม โดยเปลี่ยนจากการเน้นสะสมผลงานทางวิชาการ มาเป็นการวัดผลจาก คุณภาพการสอนจริงในห้องเรียน ซึ่งตรงกว่าเดิมมากครับ
วิทยฐานะมีกี่ระดับ?
| ระดับ | ชื่อวิทยฐานะ | เงินเพิ่ม/เดือน |
|---|---|---|
| คศ.1 | ครู (ยังไม่มีวิทยฐานะ) | — |
| คศ.2 | ครูชำนาญการ | 3,500 บาท |
| คศ.3 | ครูชำนาญการพิเศษ | 5,600 บาท |
| คศ.4 | ครูเชี่ยวชาญ | 9,900 บาท |
| คศ.5 | ครูเชี่ยวชาญพิเศษ | 13,000 บาท |
ตัวเลขเงินเพิ่มนี้คือเงินวิทยฐานะที่ได้รับบวกเพิ่มจากเงินเดือนฐานนะครับ
ไม่ใช่เงินเดือนทั้งหมด
ครูใหม่จะเริ่มขอวิทยฐานะได้เมื่อไหร่?
ต้องผ่านเงื่อนไขนี้ก่อนครับ
- บรรจุเป็นข้าราชการครูแล้ว (ผ่านช่วงครูผู้ช่วย 2 ปี)
- ดำรงตำแหน่งครู คศ.1 มาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปี
- มีชั่วโมงพัฒนาวิชาชีพครบตามที่กำหนด
- ไม่อยู่ระหว่างถูกสั่งพักราชการหรือสอบสวนทางวินัย
ขั้นตอนการขอวิทยฐานะ ว.PA มีอะไรบ้าง?
ขั้นที่ 1 — จัดทำข้อตกลง (PA)
ต้นปีการศึกษาต้องทำข้อตกลงในการพัฒนางานกับผู้บังคับบัญชา โดยระบุเป้าหมายการพัฒนานักเรียนที่ชัดเจน วัดผลได้จริง
ขั้นที่ 2 — ปฏิบัติงานตามข้อตกลง
สอนตามที่ตกลงไว้ตลอดปีการศึกษา และเก็บหลักฐานผลการสอน เช่น แผนการสอน ชิ้นงานนักเรียน ผลคะแนน
ขั้นที่ 3 — ประเมินผลการปฏิบัติงาน
ปลายปีผู้บังคับบัญชาประเมินผลตามข้อตกลงที่ตั้งไว้ ต้องผ่านเกณฑ์ที่กำหนดจึงจะยื่นขอวิทยฐานะได้
ขั้นที่ 4 — ยื่นคำขอ
ยื่นผ่านระบบ DPA Online ที่ dpa.moe.go.th พร้อมแนบไฟล์วีดีโอการสอน 1 คลิป ความยาวไม่น้อยกว่า 50 นาที
ขั้นที่ 5 — รอการประเมินจากคณะกรรมการ
คณะกรรมการจาก สพป. หรือ สพม. เข้ามาประเมินจากคลิปที่ส่งไป ถ้าผ่านก็จะได้รับวิทยฐานะตามที่ขอ
ใช้เวลานานแค่ไหนตั้งแต่เริ่มจนได้วิทยฐานะ?
เฉลี่ยประมาณ 1–2 ปีการศึกษา ครับ นับตั้งแต่ยื่นขอครับ แต่ส่วนที่ใช้เวลามากสุดคือขั้นรอคณะกรรมการประเมิน บางเขตเร็ว บางเขตรอนานกว่าครับ
คำถามที่ครูถามบ่อย
Q: ต้องถ่ายวีดีโอการสอนยังไง?
ถ่ายจากในห้องเรียนจริง ไม่ต้องสวยงาม แต่ต้องเห็นกระบวนการสอนชัดเจน เห็นปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียน และเห็นผลการเรียนรู้ของนักเรียนครับ
Q: ถ้าไม่ผ่านการประเมินต้องทำยังไง?
ยื่นใหม่ได้ในปีการศึกษาถัดไปครับ ไม่มีการตัดสิทธิ์ถาวร แต่ต้องดูว่าคณะกรรมการให้ Feedback ว่าบกพร่องตรงไหน แล้วปรับปรุง
Q: ครูสอนคอมพิวเตอร์ขอวิทยฐานะได้ไหม?
ได้ครับ ทุกกลุ่มสาระเรียนรู้ขอได้เหมือนกันทั้งหมด เพียงแต่ต้องเลือกวิชาที่ตัวเองสอนจริงในการทำข้อตกลง
Q: ทำ PA แล้วยังต้องสะสมชั่วโมงพัฒนาวิชาชีพอีกไหม?
ต้องครับ ต้องมีชั่วโมงพัฒนาตนเองไม่น้อยกว่า 20 ชั่วโมงต่อปี เป็นเงื่อนไขแยกต่างหากจากการทำ PA
ลิงก์ที่ต้องใช้
- ระบบ DPA Online: dpa.moe.go.th
- คู่มือ ว.PA ฉบับทางการ: otepc.go.th
