20 ข้อ ครบ จรรยาบรรณ 5 ด้าน | มาตรฐาน 3 ด้าน | ธรรมาภิบาล | คุณลักษณะครูที่ดี | พร้อมเฉลย
ภาค ก20 ข้อพร้อมเฉลยปี 2569
แนวข้อสอบครูผู้ช่วย ภาค ก 2569 หมวดคุณธรรม จริยธรรม และมาตรฐานวิชาชีพครู เป็นหมวดที่ออกสอบทุกปี ครอบคลุมจรรยาบรรณวิชาชีพครู 5 ด้าน มาตรฐานวิชาชีพ 3 ด้าน และหลักธรรมาภิบาล ซึ่งมักมีคำถามเชิงประยุกต์ด้วย
แนวข้อสอบครูผู้ช่วย ภาค ก 2569 — คุณธรรม จริยธรรม มาตรฐานวิชาชีพครู (20 ข้อ)
ข้อ 1. จรรยาบรรณวิชาชีพครูตามข้อบังคับคุรุสภา พ.ศ. 2556 มีกี่ด้าน
- ก. 3 ด้าน
- ข. 4 ด้าน
- ค. 5 ด้าน
- ง. 7 ด้าน
เฉลย : ค. 5 ด้าน
จรรยาบรรณวิชาชีพครู 5 ด้าน ได้แก่ (1) ต่อตนเอง (2) ต่อวิชาชีพ (3) ต่อผู้รับบริการ (4) ต่อผู้ร่วมประกอบวิชาชีพ (5) ต่อสังคม
จำ : ตน-วิชาชีพ-ผู้เรียน-เพื่อนครู-สังคม
ข้อ 2. ข้อใดต่อไปนี้เป็นจรรยาบรรณต่อ “วิชาชีพ” ของครู
- ก. มีวินัยและพัฒนาตนเองอยู่เสมอ
- ข. รัก ศรัทธา ซื่อสัตย์สุจริตต่อวิชาชีพ และดำรงตนเป็นแบบอย่างที่ดี
- ค. รักและเมตตาผู้เรียน ช่วยเหลือเต็มที่
- ง. อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรมไทย
เฉลย : ข.
จรรยาบรรณต่อวิชาชีพ กำหนดให้ครูต้องรัก ศรัทธา ซื่อสัตย์สุจริตต่อวิชาชีพ ปฏิบัติหน้าที่อย่างเต็มกำลัง ไม่ทำให้วิชาชีพเสื่อมเสีย และดำรงตนเป็นแบบอย่างที่ดีในสังคม
ข้อ 3. จรรยาบรรณ “ต่อผู้เรียน” ของครู กำหนดว่าครูต้องปฏิบัติอย่างไร
- ก. รักและเมตตาผู้เรียน ให้ความใส่ใจส่งเสริมผู้เรียน ไม่แสวงหาผลประโยชน์จากผู้เรียน
- ข. เน้นผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเป็นหลัก ลงโทษผู้เรียนเมื่อจำเป็น
- ค. สอนตามแผนที่กำหนด ไม่ต้องปรับเปลี่ยน
- ง. รับผิดชอบแค่เนื้อหาในห้องเรียน
เฉลย : ก.
ครูต้องรักและเมตตาผู้เรียน ให้ความใส่ใจ ช่วยเหลือ ส่งเสริม ให้กำลังใจผู้เรียนเต็มความสามารถ และไม่แสวงหาประโยชน์อันเป็นอามิสสินจ้างจากผู้เรียน
ข้อ 4. หลักธรรมาภิบาล (Good Governance) มีกี่หลัก
- ก. 4 หลัก
- ข. 5 หลัก
- ค. 6 หลัก
- ง. 8 หลัก
เฉลย : ค. 6 หลัก
หลักธรรมาภิบาล 6 หลัก ได้แก่ (1) หลักนิติธรรม (2) หลักคุณธรรม (3) หลักความโปร่งใส (4) หลักการมีส่วนร่วม (5) หลักความรับผิดชอบ (6) หลักความคุ้มค่า
จำ : นิติ-คุณ-โปร่ง-ร่วม-รับผิด-คุ้มค่า
ข้อ 5. ครูที่ประพฤติผิดจรรยาบรรณ คณะกรรมการมาตรฐานวิชาชีพมีอำนาจลงโทษในระดับสูงสุดคือ
- ก. ว่ากล่าวตักเตือน
- ข. ภาคทัณฑ์
- ค. พักใช้ใบอนุญาต
- ง. เพิกถอนใบอนุญาต
เฉลย : ง. เพิกถอนใบอนุญาต
การลงโทษผู้ประพฤติผิดจรรยาบรรณมีลำดับ คือ (1) ยกข้อกล่าวหา (2) ตักเตือน (3) ภาคทัณฑ์ (4) พักใช้ใบอนุญาต ไม่เกิน 5 ปี (5) เพิกถอนใบอนุญาต ซึ่งเป็นสูงสุด
ข้อ 6. มาตรฐานวิชาชีพทางการศึกษา ที่คุรุสภากำหนดมีกี่ด้าน
- ก. 2 ด้าน
- ข. 3 ด้าน
- ค. 5 ด้าน
- ง. 8 ด้าน
เฉลย : ข. 3 ด้าน
มาตรฐานวิชาชีพ 3 ด้าน คือ (1) มาตรฐานความรู้และประสบการณ์วิชาชีพ (2) มาตรฐานการปฏิบัติงาน (3) มาตรฐานการปฏิบัติตน (ครอบคลุมจรรยาบรรณวิชาชีพ)
ข้อ 7. หลักเบญจศีลข้อที่ 3 (ไม่โลภ ไม่ลักขโมย) สอดคล้องกับคุณธรรมของครูในด้านใด
- ก. ความขยันหมั่นเพียร
- ข. ความซื่อสัตย์สุจริต
- ค. ความอ่อนน้อมถ่อมตน
- ง. ความเมตตากรุณา
เฉลย : ข. ความซื่อสัตย์สุจริต
หลักศีล 5 ข้อที่ 2 (อทินนาทาน — ไม่ลักทรัพย์) สอดคล้องกับคุณธรรมความซื่อสัตย์ซึ่งเป็นคุณธรรมพื้นฐานของครูที่ต้องไม่เอาของหลวงหรือของผู้อื่น ปฏิบัติหน้าที่โดยไม่คดโกง
ข้อ 8. ครูที่ดีตาม “พระราชดำรัสในหลวงรัชกาลที่ 9” ควรมีคุณลักษณะอย่างไร
- ก. รู้จริงในสิ่งที่สอน มีความรับผิดชอบ และอุทิศตนเพื่อศิษย์
- ข. มีปริญญาสูงสุด และสอนในสาขาที่ดีที่สุด
- ค. เน้นผลสัมฤทธิ์ทดสอบมาตรฐานแห่งชาติ
- ง. สอนตามนโยบายรัฐบาลอย่างเคร่งครัด
เฉลย : ก.
พระราชดำรัสในหลวงรัชกาลที่ 9 เกี่ยวกับครู เน้นความรู้จริงในสิ่งที่สอน ความรับผิดชอบต่อศิษย์ และการอุทิศตนด้วยความเมตตา รวมถึงการเป็นแบบอย่างที่ดีทั้งในและนอกห้องเรียน
ข้อ 9. ข้อใดต่อไปนี้สะท้อนหลักธรรมาภิบาล “ความโปร่งใส” ได้ดีที่สุด
- ก. ครูตัดสินใจเองโดยไม่ปรึกษาใคร
- ข. ครูเปิดเผยข้อมูลการประเมินผลให้ผู้เรียนและผู้ปกครองทราบ
- ค. ครูทำงานให้เสร็จก่อนกำหนดเวลา
- ง. ครูปฏิบัติตามกฎหมายทุกประการ
เฉลย : ข.
หลักความโปร่งใส คือการเปิดเผยข้อมูลที่เกี่ยวข้องต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เช่น ครูแจ้งเกณฑ์การวัดผล เปิดเผยผลคะแนน และให้ข้อมูลแก่ผู้ปกครองตามความเหมาะสม
ข้อ 10. “ศิษย์มีครู” ในบริบทของคุณธรรมไทย เน้นความสัมพันธ์ระหว่างครูกับศิษย์แบบใด
- ก. ความสัมพันธ์เชิงธุรกิจ
- ข. ความสัมพันธ์ที่ครูมีเมตตา และศิษย์มีกตัญญู
- ค. ความสัมพันธ์เชิงการแข่งขัน
- ง. ความสัมพันธ์เชิงราชการ
เฉลย : ข.
ประเพณีและวัฒนธรรมไทยเน้นความสัมพันธ์ระหว่างครูกับศิษย์ที่ครูมีเมตตาดูแลศิษย์เหมือนลูก ศิษย์มีกตัญญูกตเวทีต่อครู ซึ่งสะท้อนในพิธีไหว้ครูและประเพณีต่างๆ
ข้อ 11. ข้อใดต่อไปนี้เป็นการปฏิบัติที่ขัดต่อ “มาตรฐานการปฏิบัติตน” ของครู
- ก. ครูสวมชุดสุภาพเรียบร้อยมาโรงเรียน
- ข. ครูพัฒนาความรู้ด้านวิชาชีพอย่างต่อเนื่อง
- ค. ครูรับเงินพิเศษจากผู้ปกครองเพื่อสอนพิเศษนักเรียนในชั้น
- ง. ครูเข้าร่วมกิจกรรมชุมชนในพื้นที่
เฉลย : ค.
การรับเงินพิเศษจากผู้ปกครองเพื่อสอนพิเศษนักเรียนในชั้นตนเองถือเป็นการแสวงหาประโยชน์จากผู้เรียน ซึ่งขัดต่อจรรยาบรรณวิชาชีพครูด้านผู้รับบริการ และอาจผิดระเบียบทางวินัยด้วย
ข้อ 12. หลักอิทธิบาท 4 ที่นำมาใช้ในการพัฒนาวิชาชีพครู ประกอบด้วยอะไรบ้าง
- ก. ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา
- ข. ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ
- ค. เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา
- ง. ทาน ศีล ภาวนา สมาธิ
เฉลย : ก. ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา
อิทธิบาท 4 คือ (1) ฉันทะ — รักงาน (2) วิริยะ — ขยันหมั่นเพียร (3) จิตตะ — เอาใจใส่ไม่ทอดทิ้งงาน (4) วิมังสา — ไตร่ตรองตรวจสอบงาน เป็นหลักสู่ความสำเร็จ
ข้อ 13. พรหมวิหาร 4 ที่ครูควรปฏิบัติต่อผู้เรียน ประกอบด้วยอะไรบ้าง
- ก. สัจจะ ทมะ ขันติ จาคะ
- ข. ศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ
- ค. เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา
- ง. ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา
เฉลย : ค.
พรหมวิหาร 4 คือ (1) เมตตา — ปรารถนาให้มีความสุข (2) กรุณา — ปรารถนาให้พ้นทุกข์ (3) มุทิตา — ยินดีเมื่อผู้อื่นได้ดี (4) อุเบกขา — วางเฉยเที่ยงธรรม เป็นธรรมของผู้มีจิตใจสูง
ข้อ 14. ครูที่มี “จิตวิญญาณครู” ตามแนวคิดสมัยใหม่ มีลักษณะอย่างไร
- ก. สอนเก่ง ได้คะแนน O-NET สูง
- ข. มีความรัก ทุ่มเท อุทิศตนเพื่อศิษย์และวิชาชีพ ไม่ใช่แค่ทำงานเพื่อเงินเดือน
- ค. ทำงานตามเวลาราชการอย่างเคร่งครัด
- ง. ผ่านการอบรมจาก สพฐ. ครบทุกหลักสูตร
เฉลย : ข.
“จิตวิญญาณครู” (Teacher Spirit) หมายถึงการที่ครูมีใจรักอาชีพ ทุ่มเทอุทิศตน มีความเมตตาต่อศิษย์ พัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง และมองว่าการสอนเป็นพันธกิจ ไม่ใช่แค่อาชีพหาเลี้ยงชีพ
ข้อ 15. หลัก “สังคหวัตถุ 4” มีความสัมพันธ์กับบทบาทครูอย่างไร
- ก. ใช้เป็นหลักในการลงโทษนักเรียน
- ข. ใช้เป็นหลักในการสร้างสัมพันธภาพที่ดีและดึงดูดใจผู้เรียน
- ค. ใช้เป็นหลักในการบริหารงบประมาณ
- ง. ใช้ในการกำหนดเกณฑ์การตัดสินผล
เฉลย : ข.
สังคหวัตถุ 4 คือ (1) ทาน — การให้ (2) ปิยวาจา — พูดดี (3) อัตถจริยา — ช่วยเหลือ (4) สมานัตตตา — ปฏิบัติตนเสมอต้นเสมอปลาย ครูใช้หลักนี้สร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้เรียน
ข้อ 16. ข้อใดต่อไปนี้เป็นพฤติกรรมที่แสดงถึง “จรรยาบรรณต่อสังคม” ของครู
- ก. ครูสอนหนังสือได้ดีในชั้นเรียน
- ข. ครูตรงต่อเวลาและมีความรับผิดชอบ
- ค. ครูนำนักเรียนเก็บขยะในชุมชน และร่วมกิจกรรมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
- ง. ครูพัฒนาสื่อการสอนใหม่ๆ
เฉลย : ค.
จรรยาบรรณต่อสังคม กำหนดให้ครูต้องเป็นผู้นำอนุรักษ์และพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม ศาสนา ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญา สิ่งแวดล้อม และมีความรับผิดชอบต่อสังคมในฐานะปัญญาชน
ข้อ 17. การที่ครูปฏิบัติงานอย่างเป็นธรรมกับนักเรียนทุกคน ไม่เลือกปฏิบัติ สอดคล้องกับหลักธรรมาภิบาลข้อใด
- ก. หลักความคุ้มค่า
- ข. หลักความโปร่งใส
- ค. หลักนิติธรรม
- ง. หลักการมีส่วนร่วม
เฉลย : ค. หลักนิติธรรม
หลักนิติธรรม เน้นการปฏิบัติตามกฎหมาย กฎระเบียบ และปฏิบัติกับทุกคนอย่างเสมอภาคเท่าเทียม ไม่เลือกปฏิบัติ ครูที่ให้คะแนนอย่างยุติธรรมและปฏิบัติต่อนักเรียนเท่าเทียมสะท้อนหลักนี้
ข้อ 18. ครูที่มี “จิตสาธารณะ” ควรแสดงออกด้วยพฤติกรรมใด
- ก. สอนได้ดีในห้องเรียน ไม่ยุ่งเรื่องนอกห้องเรียน
- ข. เสียสละเวลาและทรัพยากรเพื่อประโยชน์ส่วนรวม เช่น ช่วยกิจกรรมชุมชน
- ค. รักษาผลประโยชน์ของตนเองและครอบครัว
- ง. ปฏิบัติตามคำสั่งผู้บริหารทุกอย่าง
เฉลย : ข.
จิตสาธารณะ คือจิตใจที่คำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวม พร้อมเสียสละเวลา แรงกาย และทรัพยากรของตนเพื่อชุมชนและสังคม เป็น 1 ใน 8 คุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรแกนกลาง
ข้อ 19. “ครูต้นแบบ” ตามแนวคิดการพัฒนาวิชาชีพครูไทยมีคุณลักษณะข้อใดสำคัญที่สุด
- ก. มีผลสอบ O-NET สูงสุดในโรงเรียน
- ข. มีความรู้และทักษะการสอนที่ดี มีคุณธรรมจริยธรรม และเป็นแบบอย่างในการดำรงชีวิต
- ค. ได้รับรางวัลระดับชาติมากที่สุด
- ง. อายุราชการมากที่สุดในโรงเรียน
เฉลย : ข.
ครูต้นแบบต้องมีทั้งความเชี่ยวชาญในการสอน (Professional Competency) และคุณธรรมจริยธรรม (Moral Character) รวมถึงเป็นแบบอย่างที่ดีในการดำรงชีวิต ซึ่งนักเรียนและชุมชนเคารพนับถือ
ข้อ 20. ข้อใดต่อไปนี้ไม่ใช่คุณลักษณะของ “ผู้บริหารสถานศึกษาที่ดี” ตามหลักธรรมาภิบาล
- ก. มีความโปร่งใสในการใช้งบประมาณ
- ข. เปิดโอกาสให้ครูมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ
- ค. รับผิดชอบต่อผลการบริหารที่เกิดขึ้น
- ง. ตัดสินใจทุกเรื่องเองโดยไม่ฟังความเห็นผู้อื่น
เฉลย : ง. ข้อนี้ไม่ใช่คุณลักษณะที่ดี
การตัดสินใจคนเดียวโดยไม่รับฟังผู้อื่น ขัดต่อหลักธรรมาภิบาลด้านการมีส่วนร่วม ผู้บริหารที่ดีต้องรับฟังความเห็นจากทุกฝ่าย เปิดโอกาสให้มีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจ
