เจาะข้อสอบครูผู้ช่วย ภาค ก 2569
พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2547

20 ข้อ พร้อมเฉลยและคำอธิบายอย่างละเอียด ภาค ก 20 ข้อพร้อมเฉลยปี 2569

แนวข้อสอบครูผู้ช่วย ภาค ก 2569 หมวด พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2547 เป็นหมวดที่ออกสอบสม่ำเสมอในการสอบบรรจุครูผู้ช่วยทุกปี ครอบคลุมเนื้อหาตั้งแต่โครงสร้าง ก.ค.ศ. วิทยฐานะ วินัย และสิทธิประโยชน์ของข้าราชการครู อ่านทบทวนให้ครบ ก่อนสอบจริง!

แนวข้อสอบครูผู้ช่วย ภาค ก 2569 พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการครูฯ (20 ข้อ)

ข้อ 1. ก.ค.ศ. ย่อมาจากอะไร และมีฐานะเป็นองค์กรประเภทใด

• ก. กองทุนคุ้มครองเสรีภาพครู เป็นองค์กรอิสระ
• ข. คณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา เป็นองค์กรกลางบริหารงานบุคคล
• ค. กลุ่มคุณธรรมเสริมสร้างครู เป็นหน่วยงานภายในกระทรวง
• ง. คณะกรรมการคุณภาพสถานศึกษา เป็นหน่วยงานประเมินภายนอก

เฉลย : ข.
ก.ค.ศ. ย่อมาจาก คณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา มีหน้าที่กำหนดนโยบาย หลักเกณฑ์ และวิธีการบริหารงานบุคคลสำหรับข้าราชการครู โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการเป็นประธาน

ข้อ 2. ข้าราชการครูที่ได้รับการบรรจุในตำแหน่ง “ครูผู้ช่วย” ต้องเตรียมความพร้อมและพัฒนาอย่างเข้มกี่ปี ก่อนจะได้รับการแต่งตั้งเป็นตำแหน่ง “ครู”

• ก. 1 ปี
• ข. 2 ปี
• ค. 3 ปี
• ง. 5 ปี

เฉลย : ข. 2 ปี
ผู้ที่ได้รับการบรรจุและแต่งตั้งในตำแหน่งครูผู้ช่วย ต้องเตรียมความพร้อมและพัฒนาอย่างเข้ม 2 ปี จึงจะได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง “ครู” คศ.1 โดยต้องผ่านการประเมินตามหลักเกณฑ์ที่ ก.ค.ศ. กำหนด

เทคนิคจำ : ครูผู้ช่วย 2 ปี ครู คศ.1 เหมือนทดลองราชการ แต่เรียกว่า “เตรียมความพร้อม”

ข้อ 3. วิทยฐานะของข้าราชการครูตาม พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการครูฯ มีกี่ระดับ

• ก. 3 ระดับ
• ข. 4 ระดับ
• ค. 5 ระดับ
• ง. 6 ระดับ

เฉลย : ข. 4 ระดับ
วิทยฐานะของข้าราชการครู มี 4 ระดับ ได้แก่ (1) ชำนาญการ (คศ.2) (2) ชำนาญการพิเศษ (คศ.3) (3) เชี่ยวชาญ (คศ.4) (4) เชี่ยวชาญพิเศษ (คศ.5) โดยตำแหน่ง คศ.1 ไม่มีวิทยฐานะ

ข้อ 4. ผู้มีอำนาจสั่งบรรจุและแต่งตั้งข้าราชการครูในตำแหน่งครูผู้ช่วยคือใคร

• ก. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
• ข. เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
• ค. ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
• ง. ผู้อำนวยการสถานศึกษา

เฉลย : ค. ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
ตามมาตรา 53 ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (ผอ.สพท.) เป็นผู้มีอำนาจสั่งบรรจุและแต่งตั้งครูผู้ช่วยในเขตพื้นที่ของตน ตามมติ อ.ก.ค.ศ. เขตพื้นที่การศึกษา

ข้อ 5. โทษทางวินัยของข้าราชการครูตาม พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการครูฯ มีกี่สถาน

• ก. 3 สถาน
• ข. 4 สถาน
• ค. 5 สถาน
• ง. 6 สถาน

เฉลย : ค. 5 สถาน
โทษทางวินัยมี 5 สถาน เรียงจากเบาไปหนัก ได้แก่ (1) ภาคทัณฑ์ (2) ตัดเงินเดือน (3) ลดเงินเดือน (4) ปลดออก (ยังได้รับบำเหน็จบำนาญ) (5) ไล่ออก (ไม่ได้รับบำเหน็จบำนาญ)

จำง่ายๆ : “ภา-ตัด-ลด-ปลด-ไล่”

ข้อ 6. ครูกระทำผิดวินัยไม่ร้ายแรง โทษสูงสุดที่สามารถลงได้คือโทษใด

• ก. ภาคทัณฑ์
• ข. ตัดเงินเดือน
• ค. ลดเงินเดือน
• ง. ปลดออก

เฉลย : ค. ลดเงินเดือน
ความผิดวินัยไม่ร้ายแรง ลงโทษได้สูงสุดถึงระดับ ลดเงินเดือน ส่วนความผิดวินัยร้ายแรง จะลงโทษในระดับ ปลดออก หรือ ไล่ออก เท่านั้น

ข้อ 7. ข้าราชการครูที่ถูกสั่งลงโทษทางวินัย มีสิทธิยื่นอุทธรณ์ภายในกี่วัน นับแต่วันรับทราบคำสั่ง

• ก. 15 วัน
• ข. 30 วัน
• ค. 45 วัน
• ง. 60 วัน

เฉลย : ข. 30 วัน
ข้าราชการครูที่ไม่พอใจคำสั่งลงโทษทางวินัย มีสิทธิอุทธรณ์ภายใน 30 วัน นับแต่วันรับทราบคำสั่ง โดยยื่นต่อ อ.ก.ค.ศ. เขตพื้นที่การศึกษา หรือ ก.ค.ศ. แล้วแต่กรณี

ข้อ 8. ข้าราชการครูมีสิทธิลาคลอดบุตรได้กี่วัน โดยได้รับเงินเดือนระหว่างลา

• ก. 45 วัน
• ข. 60 วัน
• ค. 90 วัน
• ง. 120 วัน

เฉลย : ค. 90 วัน
ข้าราชการครูมีสิทธิลาคลอดบุตรได้ 90 วัน (3 เดือน) โดยได้รับเงินเดือนระหว่างลา ทั้งนี้การลาคลอดสามารถลาก่อนคลอดได้ด้วย

ข้อ 9. ตำแหน่งของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา แบ่งออกเป็นกี่ประเภท

• ก. 2 ประเภท
• ข. 3 ประเภท
• ค. 4 ประเภท
• ง. 5 ประเภท

เฉลย : ข. 3 ประเภท
ตำแหน่งแบ่งเป็น 3 ประเภท ได้แก่ (1) ครู ผู้สอนในสถานศึกษา (2) ผู้บริหารสถานศึกษา รองผู้อำนวยการ/ผู้อำนวยการ (3) บุคลากรทางการศึกษาอื่น เช่น ศึกษานิเทศก์ นักจิตวิทยา

ข้อ 10. อ.ก.ค.ศ. เขตพื้นที่การศึกษา มีอำนาจดำเนินการเรื่องใดได้บ้าง

• ก. กำหนดนโยบายการศึกษาของประเทศ
• ข. ออกใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู
• ค. พิจารณาแต่งตั้ง โยกย้าย เลื่อนขั้น และดำเนินการทางวินัยแก่ข้าราชการครูในเขตพื้นที่
• ง. กำหนดหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน

เฉลย : ค.
อ.ก.ค.ศ. (อนุกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา) เขตพื้นที่การศึกษา มีอำนาจในการบริหารงานบุคคลในระดับเขตพื้นที่ เช่น พิจารณาบรรจุ แต่งตั้ง โยกย้าย เลื่อนวิทยฐานะ และดำเนินการทางวินัย

ข้อ 11. ข้าราชการครูที่ถูกไล่ออกจากราชการ จะได้รับสิทธิใด

• ก. ได้รับบำนาญตามสัดส่วนปีราชการ
• ข. ได้รับบำเหน็จแต่ไม่ได้รับบำนาญ
• ค. ไม่ได้รับทั้งบำเหน็จและบำนาญ
• ง. ได้รับเงินสะสมจากกองทุน กบข.

เฉลย : ค. ไม่ได้รับทั้งบำเหน็จและบำนาญ
ข้าราชการครูที่ถูกไล่ออกจากราชการ เนื่องจากกระทำผิดวินัยร้ายแรง จะไม่ได้รับบำเหน็จบำนาญ ต่างจากการ “ปลดออก” ซึ่งยังได้รับบำเหน็จบำนาญตามสิทธิ

จำ : ปลดออก = ยังได้สิทธิ | ไล่ออก = ไม่ได้สิทธิใดๆ

ข้อ 12. ครูผู้ช่วยที่อยู่ระหว่างเตรียมความพร้อมฯ หากประพฤติตนไม่เหมาะสม สามารถดำเนินการอย่างไร

• ก. ลงโทษทางวินัยอย่างเดียว
• ข. ต่ออายุสัญญาออกไปอีก 1 ปี
• ค. สั่งให้ออกจากราชการได้
• ง. โอนย้ายไปสังกัดอื่น

เฉลย : ค. สั่งให้ออกจากราชการได้
ครูผู้ช่วยที่ประพฤติตนไม่เหมาะสม ขาดคุณสมบัติ หรือผลการประเมินไม่ผ่านเกณฑ์ที่กำหนดระหว่างเตรียมความพร้อมฯ ผู้บังคับบัญชามีอำนาจสั่งให้ออกจากราชการได้

ข้อ 13. ผู้ดำรงตำแหน่งผู้บริหารสถานศึกษาต้องมีวิทยฐานะอย่างน้อยในระดับใด

• ก. คศ.1 (ไม่มีวิทยฐานะ)
• ข. ชำนาญการ (คศ.2)
• ค. ชำนาญการพิเศษ (คศ.3)
• ง. เชี่ยวชาญ (คศ.4)

เฉลย : ค. ชำนาญการพิเศษ (คศ.3)
การดำรงตำแหน่งผู้บริหารสถานศึกษา เช่น ผู้อำนวยการโรงเรียน ต้องมีวิทยฐานะอย่างน้อยชำนาญการพิเศษ และผ่านการอบรมหลักสูตรผู้บริหารสถานศึกษาที่ ก.ค.ศ. กำหนด

ข้อ 14. ใครเป็นประธานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.)

• ก. นายกรัฐมนตรี
• ข. เลขาธิการ ก.พ.
• ค. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
• ง. ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ

เฉลย : ค. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
ตามกฎหมาย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ดำรงตำแหน่งประธาน ก.ค.ศ. โดยตำแหน่ง

ข้อ 15. ข้าราชการครูที่ถูก “ปลดออก” ยังคงได้รับสิทธิใด

• ก. ไม่ได้รับสิทธิใดๆ
• ข. ยังได้รับบำเหน็จบำนาญตามสิทธิ
• ค. ได้รับเงินบำนาญครึ่งหนึ่ง
• ง. ได้รับเฉพาะเงินสะสมส่วนตัว

เฉลย : ข. ยังได้รับบำเหน็จบำนาญ
โทษ “ปลดออก” ยังคงให้สิทธิบำเหน็จบำนาญแก่ผู้ถูกลงโทษ ต่างจากโทษ “ไล่ออก” ที่ไม่ได้รับสิทธิดังกล่าว ทั้งนี้เนื่องจากโทษปลดออกถือเป็นโทษขั้นรองจากไล่ออก

ข้อ 16. วันหยุดพักผ่อนประจำปีของข้าราชการครู (สำหรับปีแรกที่รับราชการ) กำหนดไว้กี่วัน

• ก. 6 วันทำการ
• ข. 10 วันทำการ
• ค. 15 วันทำการ
• ง. 20 วันทำการ

เฉลย : ข. 10 วันทำการ
ข้าราชการมีสิทธิลาพักผ่อนประจำปีได้ปีละ 10 วันทำการ สำหรับข้าราชการครูที่รับราชการยังไม่ครบ 10 ปี และ 15 วันทำการ สำหรับผู้ที่รับราชการมาแล้วไม่น้อยกว่า 10 ปี

ข้อ 17. กรณีข้าราชการครูปฏิบัติหน้าที่โดยสุจริตและเกิดความเสียหายโดยไม่ได้ตั้งใจ จะได้รับการพิจารณาอย่างไร

• ก. ถูกลงโทษโดยไม่มีข้อยกเว้น
• ข. อาจได้รับการงดโทษหรือลดโทษ เนื่องจากกระทำโดยสุจริต
• ค. ถูกพักราชการทันที
• ง. ต้องชดใช้ค่าเสียหายทั้งหมด

เฉลย : ข.
หลักกฎหมายวินัยข้าราชการครู กำหนดว่าผู้ที่กระทำการโดยสุจริตตามอำนาจหน้าที่และความจำเป็น แม้เกิดความเสียหาย ก็อาจได้รับการงดโทษหรือลดหย่อนโทษได้ตามความเหมาะสม

ข้อ 18. การเลื่อนขั้นเงินเดือนข้าราชการครู ปีหนึ่งๆ ปกติเลื่อนได้สูงสุดกี่ขั้น

• ก. 0.5 ขั้น
• ข. 1 ขั้น
• ค. 1.5 ขั้น
• ง. 2 ขั้น

เฉลย : ข. 1 ขั้น
การเลื่อนเงินเดือนประจำปีของข้าราชการครู ในกรณีปกติ เลื่อนได้สูงสุด 1 ขั้น (0.5 ขั้นสำหรับผู้มีผลงานพอใช้) ส่วนผู้ที่มีผลงานดีเด่นเป็นพิเศษ อาจได้รับการพิจารณาเพิ่มพิเศษ

ข้อ 19. ข้าราชการครูที่ถูกสอบสวนทางวินัย จะถูก “พักราชการ” ได้ในกรณีใด

• ก. ทุกกรณีที่มีการสอบสวน
• ข. กรณีที่หากปล่อยให้ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจะเป็นอุปสรรคต่อการสอบสวน หรืออาจก่อเหตุร้าย
• ค. เฉพาะกรณีที่ถูกกล่าวหาเรื่องทุจริต
• ง. เฉพาะกรณีที่ถูกฟ้องคดีอาญา

เฉลย : ข.
ผู้บังคับบัญชาสามารถสั่งพักราชการข้าราชการครูที่ถูกสอบสวนได้เฉพาะกรณีที่เห็นว่าหากปล่อยให้ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจะเป็นอุปสรรคต่อการสอบสวน หรืออาจก่อความเสียหายแก่ราชการ

ข้อ 20. ข้าราชการครูที่ลาออกจากราชการโดยสมัครใจ หลังรับราชการครบกี่ปีจึงจะได้รับบำนาญ

• ก. 10 ปี
• ข. 15 ปี
• ค. 25 ปี
• ง. 30 ปี

เฉลย : ค. 25 ปี
ข้าราชการที่รับราชการครบ 25 ปีบริบูรณ์ และอายุไม่ต่ำกว่า 50 ปีบริบูรณ์ มีสิทธิขอเกษียณอายุก่อนกำหนด (Early Retirement) และได้รับบำนาญตามสิทธิ