
ความสำคัญการวัดและประเมินผลการศึกษาในสถานศึกษา
การวัดผล (Measurement) เป็นการทดสอบเพื่อค้น และพัฒนาสมรรถภาพของมนุษย์
การวัดและประเมินผลทางการศึกษาจะเกี่ยวข้องกับคํา 3 คํา คือ
1. การทดสอบ (testing) หมายถึง การนําเสนอชุดคําถามที่เรียกว่าข้อสอบหรือแบบทดสอบที่มีมาตรฐานให้ผู้สอบตอบ
2. การวัดผล (measurement) หมายถึง การวัดคุณลักษณะ (attribute) ของบุคคลจากผลการตอบคําถามในแบบทสอบตามกฏเกณฑ์ที่กําหนด เพื่อแสดงคุณค่าเชิงปริมาณหรือตัวเลขทีวัดได้การวัดผลนอกจากใช้แบบทดสอบแล้วยังรวมถึงการใช้เครื่องมืออื่นเพื่อรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณหรือเชิงคุณภาพด้วย เช่น การสังเกตพฤติกรรม การสัมภาษณ์การตรวจผลงานต่างๆ ที่กําหนดให้ผู้ประเมินทํา
3. การประเมินผล (evaluation) หมายถึง กระบวนการอย่างมีระบบที่นําข้อมูลจากการวัดผลมาตีค่าและตัดสินคุณค่าของผู้เรียน ซึ่งการวัดผลและการประเมินผลเป็นกระบวนการที่มีความต่อเนื่อง เมื่อมีการวัดผลจะทําให้ได้ข้อมูลและรายละเอียดหลายด้าน เมื่อนําข้อมูลดังกล่าวมาวิเคราะห์เปรียบเทียบกับเกณฑ์ใดเกณฑ์หนึ่งเพื่อตีค่า หรือสรุปคุณค่าออกมาถือว่าเป็นกระบวนการประเมิน ผลการประเมินจะมีความถูกต้องเที่ยงตรงเพียงใดขึ้นกับความถูกต้องของผลการวัด ถ้าผลการวัดถูกต้องการประเมินก็จะมีความเชื่อถือได้มากและตรงกับความเป็นจริง ถ้าผลการวัดผิดพลาด การประเมินก็จะผิดพลาดไปด้วย การวัดผลและการประเมินผลมีความแตกต่างกัน (ไพศาล สุวรรณน้อย, 2545)
การวัดและประเมินผลการศึกษาในสถานศึกษา
การวัดและประเมินผลการศึกษาเป็นส่วนสำคัญของกระบวนการการสอนการเรียนในโรงเรียน เพื่อตรวจสอบและประเมินประสิทธิภาพของกระบวนการศึกษาที่นักเรียนได้รับ ต่อไปนี้คือ 5 ข้อเกี่ยวกับการวัดและประเมินผลการศึกษาในโรงเรียน
- การสอบ การสอบเป็นวิธีที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในโรงเรียน เพื่อวัดระดับความรู้และความสามารถของนักเรียน โดยมีการสอบระหว่างภาคเรียน และสอบปลายภาคเรียน เพื่อวัดผลการเรียนของนักเรียน
- การบ้าน และการมอบหมายงาน การบ้านและการมอบหมายงานเป็นการประเมินผลการเรียนรู้ในแต่ละหน่วยการเรียน และยังเป็นการฝึกสกิลการวิเคราะห์ การคิดเชื่องต่อ และการเรียนรู้ด้วยตนเองของนักเรียน
- การประเมินตามเกณฑ์ (Criterion-Referenced Assessment): วัดผลเกี่ยวกับความสามารถของนักเรียนโดยอ้างอิงตามเกณฑ์หรือมาตรฐานที่กำหนด ไม่เป็นการเปรียบเทียบกับนักเรียนคนอื่น ๆ ในกลุ่ม
- การประเมินแบบ 360 องศา เป็นการประเมินทั้งจากครู, เพื่อน, และตนเอง เพื่อวัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ และความพัฒนาของนักเรียนในด้านต่าง ๆ
- การประเมินผลผ่านการทำโปรเจกต์ นักเรียนได้รับโจทย์หรือปัญหาเฉพาะที่ต้องวิเคราะห์ และหาวิธีแก้ไข ผ่านการทำโปรเจกต์ เป็นการประเมินการเรียนรู้แบบทำและเรียนรู้จากการทำ
การวัดและประเมินผลการศึกษาที่มีความหลากหลายนี้ช่วยให้ครู ได้มีภาพรวมของการเรียนรู้ของนักเรียนมากขึ้น และสามารถปรับใช้เทคนิคการสอนที่เหมาะสมกับนักเรียนแต่ละคนได้มากขึ้น
การนำการวัดและประเมินผลไปใช้พัฒนา
การวัดและประเมินผลเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ครูสามารถทราบถึงผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้ของนักเรียน รวมถึงจุดอ่อนและจุดแข็งของแต่ละคนได้ ครูสามารถนำผลการวัดและประเมินผลไปใช้ประโยชน์ได้ดังนี้
- ปรับปรุงและประสานการสอน ครูสามารถใช้ผลการวัดและประเมินเป็นฐานคิดเพื่อปรับปรุงวิธีการสอน หรือเลือกใช้สื่อและวิธีการสอนที่เหมาะสมกับนักเรียนมากขึ้น
- ตรวจสอบและแก้ไขความเข้าใจ ครูสามารถรู้ว่านักเรียนมีความเข้าใจหรือยังมีข้อสงสัยในเรื่องใดบ้าง แล้วจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพิ่มเติมให้กับนักเรียนในเรื่องนั้น
- เพิ่มศักยภาพนักเรียน ครูสามารถใช้ผลการประเมินเพื่อเข้าใจจุดแข็งของนักเรียน แล้วส่งเสริมให้นักเรียนนั้นพัฒนาศักยภาพในด้านนั้นๆ ยิ่งขึ้น
- สร้างความมั่นใจให้นักเรียน ผลการประเมินที่ดีสามารถใช้เป็นตัวกระตุ้นและยืนยันความสามารถของนักเรียน และให้เคล็ดลับหรือแนะนำเกี่ยวกับวิธีการเรียนรู้ที่เหมาะสม
- สื่อสารกับผู้ปกครอง ครูสามารถนำผลการประเมินไปสื่อสารกับผู้ปกครองเพื่อแจ้งให้ทราบเกี่ยวกับการพัฒนาและความสามารถของนักเรียน รวมถึงร่วมกันหาแนวทางในการสนับสนุนนักเรียนให้ประสบความสำเร็จ
- การวางแผนการเรียนรู้ การทราบผลการวัดและประเมินในแต่ละหน่วยการเรียนรู้สามารถช่วยในการวางแผนการสอนหรือกิจกรรมการเรียนรู้ในหน่วยถัดไป
- ตั้งเป้าหมายการเรียนรู้ การรู้ผลการประเมินสามารถช่วยให้ครูและนักเรียนกำหนดเป้าหมายการเรียนรู้สำหรับตนเอง และหาวิธีการเรียนรู้ที่เหมาะสมเพื่อความสำเร็จในเป้าหมายนั้น
ผลการวัดและประเมินผลไม่เพียงแต่เป็นแค่การตรวจสอบความรู้และความสามารถของนักเรียนเท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องมือที่สามารถช่วยสนับสนุนกระบวนการเรียนรู้และพัฒนาการศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ