วันเสาร์, 15 สิงหาคม 2563

Brain-based Learning

เซลล์สมองของมนุษย์โดยเฉลี่ยมีประมาณ 1 แสนล้านเซลล์ สามารถทำ งานเชื่อมโยงเป็นเครือข่ายได้ถึง 1 พันล้านล้านวงจร เซลล์สมองถ้าได้มีการเชื่อมโยงก็จะยังคงอยู่ ถ้าไม่มีการเชื่อมโยงเลยเซลล์ก็จะตายไป ถ้าเชื่อมโยงแล้ว มีการใช้ซํ้าก็จะแข็งแรง เชื่อมโยงได้เร็วขึ้นเรื่อย ๆ ตามจำนวนครั้งที่ใช้ เปรียบเหมือนทุ่งหญ้าใหญ่กว้างขวาง ถ้าเชื่อมโยง ก็จะมีทางเป็นแนวจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งเป็นรูปร่างที่มีความหมายขึ้นมา ยิ่งมีคนเดินมาก ทางก็ยิ่งชัดขึ้น ใหญ่ขึ้น เดินได้ง่ายขึ้น ถ้าไม่เคยมีใครเดินเลยก็จะรกร้าง ไม่มีความหมาย ใช้งานไม่ได้ ถ้าใช้ครั้งเดียวแล้วไม่ใช้อีกเลย เส้นทางนั้น ก็จะเลือนหายไปคือ ลืม แบบแผนวงจรทางเดินนี้คือที่สมองเก็บข้อมูล จำข้อมูล คิด และบันทึกไว้ได้ยาวนาน

สมองส่วนในที่เรียกว่า ลิมบิก (limbic) มีระบบการทำ งานเกี่ยวกับความอยู่รอด ทำ ให้มนุษย์ตอบสนองสิ่งแวดล้อม ได้ทันทีทันใด ช่วยให้มีชีวิตอยู่รอด เรียนรู้ความจำ เป็นพื้นฐาน เช่นเดียวกับสัตว์ต่าง ๆ ที่ปรับตัวเข้ากับความจำ เป็น ในการดำ รงชีวิตอยู่ได้ มีส่วนสำคัญ ๓ ส่วน คือ ทาลามัส (thalamus) เป็นส่วนรับรู้รับข้อมูลที่ผ่านประสาทสัมผัสทั้งหมด ผ่านเส้นแกนสมอง ทาลามัสจะตรวจดูว่าข้อมูลที่รับมาเป็นเรื่องความเป็นความตายหรือไม่ ถ้าเป็นก็จะส่งคำสั่งให้ร่างกาย ตอบสนองทันที เช่น เห็นเสือ ต้องวิ่งหนี ส่วนที่ ๒ เรียกว่า อมิกดาลา (amygdala) ส่วนนี้จะโยงความรู้สึกเข้ามาเกี่ยวกับ ข้อมูล ถ้ารู้สึกกลัว รู้สึกว่าทำ ไม่ได้ สมองก็จะกั้นข้อมูลไว้ ไม่ส่งผ่านไปยังการเรียนรู้ ส่วนที่ ๓ ของระบบลิมบิก เรียกว่า ฮิปโปแคมปัส (hippocampus) ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมส่งข้อมูลไปยังส่วนการเรียนรู้ความจำระยะยาว โดยการตรวจสอบว่า ข้อมูลการเรียนรู้ที่ดำ เนินการอยู่สัมผัสได้และมีความหมายหรือไม่ ถ้าสัมผัสได้และมีความหมายก็จะดำ เนินการเรียนรู้

แล้วส่งไปเก็บในความจำ ระยะยาว ถ้ามีความหมายตํ่า สัมผัสได้ไม่ดีก็เก็บไว้ชั่วคราว หรือทิ้งไปเลย เช่น ดูหมายเลขโทรศัพท์แล้วสั่งอาหาร สั่งเสร็จแล้วเราก็จำ ไม่ได้เลย ดูรายการอาหารสั่งแล้วก็จำ ไม่ได้ว่ามีอะไรบ้าง แต่ถ้าเป็นเรื่อง การเรียนรู้ซับซ้อน ข้อมูลก็จะถูกส่งไปยังสมองส่วนนอกที่ทำ งานเรียนรู้ด้านต่าง ๆ สมองส่วนนอก เรียกว่า เซรีบรัม และคอร์เทกซ์ (cerebrum and cortex) เป็นส่วนสำคัญที่ทำหน้าที่คิด พูด เล่นดนตรี สมองส่วนนอกนี้คือส่วนที่เราเคยเห็นเป็นก้อนหยัก สีเทา ๆ การทำหน้าที่จะแบ่งเป็นส่วน ๆ และยังแบ่งเป็นซีก อีกด้วย


Loading...