กลอนสุนทรภู่ เพราะ ๆ พร้อมความหมาย สำหรับนักเรียนใช้ทำใบงาน
กลอนของ สุนทรภู่ มีเสน่ห์ตรงที่อ่านแล้วจำง่าย มีเสียงสัมผัสไพเราะ และมักแฝงข้อคิดเกี่ยวกับชีวิต คำพูด ความรอบคอบ และการมองคน จึงเหมาะมากสำหรับใช้ในใบงานวันสุนทรภู่หรือกิจกรรมวิชาภาษาไทย
ถ้านักเรียนต้องเลือกกลอนสุนทรภู่ไปเขียนความหมาย ควรเลือกบทที่ไม่ยาวเกินไป อ่านเข้าใจได้ และอธิบายข้อคิดด้วยภาษาของตนเอง เช่น กลอนเกี่ยวกับคำพูด การไม่ไว้ใจคนง่าย และการประพฤติตน
บทความนี้รวมตัวอย่างกลอนสุนทรภู่แบบสั้น ๆ พร้อมความหมาย เพื่อให้นักเรียนนำไปใช้เป็นแนวทางทำงานได้ง่ายขึ้น
กลอนสุนทรภู่พร้อมความหมาย
| ตัวอย่างกลอน | ความหมายโดยสรุป | ใช้เขียนข้อคิดได้ว่า |
|---|---|---|
| ถึงบางพูดพูดดีเป็นศรีศักดิ์ | คำพูดที่ดีช่วยให้คนมีเกียรติและเป็นที่รัก | ควรพูดจาสุภาพและคิดก่อนพูด |
| อันอ้อยตาลหวานลิ้นแล้วสิ้นซาก | ความหวานของอาหารอยู่ไม่นาน แต่คำพูดดีอยู่ในใจคนได้นาน | คำพูดมีพลังมากกว่าที่คิด |
| แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์ | เตือนให้ระวังคนและไม่เชื่อใครง่ายเกินไป | ควรใช้สติในการคบคน |
| แม้นใครรักรักมั่งชังชังตอบ | สะท้อนความรู้สึกของมนุษย์ที่มักตอบสนองตามที่ได้รับ | ควรรู้เท่าทันอารมณ์และความสัมพันธ์ |
ตารางนี้เหมาะสำหรับนักเรียนที่ต้องทำใบงานแบบ “ยกกลอน 1 บท แล้วอธิบายความหมาย” เพราะมีทั้งข้อความตัวอย่าง ความหมาย และข้อคิด

ตัวอย่างที่ 1 กลอนเกี่ยวกับคำพูด
> ถึงบางพูดพูดดีเป็นศรีศักดิ์
ความหมายคือ การพูดจาดีมีคุณค่ามาก เพราะคำพูดที่สุภาพ เหมาะสม และให้เกียรติผู้อื่น ช่วยทำให้ผู้พูดดูดีและได้รับความนับถือ
ถ้าใช้ในใบงาน นักเรียนสามารถเขียนข้อคิดได้ว่า เราควรระมัดระวังคำพูด ไม่พูดทำร้ายจิตใจคนอื่น และควรใช้คำพูดสร้างความเข้าใจกัน
ตัวอย่างที่ 2 กลอนเกี่ยวกับความหวานของคำพูด
> อันอ้อยตาลหวานลิ้นแล้วสิ้นซาก
กลอนนี้มักใช้สอนเรื่องคุณค่าของคำพูด ความหวานของอ้อยหรือน้ำตาลเป็นความหวานที่อยู่เพียงชั่วครู่ แต่คำพูดที่ดีสามารถทำให้คนจำและรู้สึกดีไปได้นาน
สำหรับครูภาษาไทย บทนี้นำไปเชื่อมกับการสอนเรื่องมารยาทการพูด การสื่อสารในห้องเรียน และการใช้ถ้อยคำให้เหมาะสมกับสถานการณ์ได้ดีมาก
ตัวอย่างที่ 3 กลอนสอนให้รู้จักระวังคน
> แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์
ความหมายคือ ไม่ควรไว้ใจคนง่ายจนเกินไป เพราะคนเรามีความคิดและเจตนาที่แตกต่างกัน การคบคนจึงต้องใช้สติและพิจารณาจากการกระทำมากกว่าคำพูดเพียงอย่างเดียว
ข้อคิดของบทนี้ไม่ได้สอนให้มองคนในแง่ร้าย แต่สอนให้รอบคอบ รู้จักสังเกต และไม่ตัดสินใจเพราะความเชื่อใจเพียงชั่วคราว
วิธีเขียนความหมายกลอนสุนทรภู่
ถ้านักเรียนต้องแปลความหมายกลอน แนะนำให้เขียนเป็น 3 ส่วน
1. กลอนบทนี้กล่าวถึงเรื่องอะไร
2. ความหมายแบบภาษาง่าย ๆ คืออะไร
3. ข้อคิดที่นำไปใช้ในชีวิตประจำวันคืออะไร
ตัวอย่างเช่น ถ้าเลือกกลอนเกี่ยวกับคำพูด ให้เขียนว่า กลอนบทนี้สอนให้รู้ว่าคำพูดมีความสำคัญ คนที่พูดดีจะเป็นที่รักและน่าเคารพ ดังนั้นเราควรพูดจาสุภาพและคิดก่อนพูดเสมอ
ถ้าต้องการอ่านพื้นฐานของผู้แต่งเพิ่มเติม ดูบท ประวัติสุนทรภู่ 2569 แบบเข้าใจง่าย และบท สุนทรภู่แต่งเรื่องอะไรบ้าง
ข้อมูลด้านวรรณกรรมไทยสามารถศึกษาเพิ่มเติมจาก กรมศิลปากร
ใช้กลอนสุนทรภู่ในกิจกรรมวันสุนทรภู่ได้อย่างไร
ครูสามารถนำกลอนสั้น ๆ เหล่านี้ไปใช้ในกิจกรรมได้หลายแบบ เช่น
- ให้นักเรียนอ่านออกเสียงและบอกความหมาย
- จับคู่กลอนกับข้อคิด
- แต่งประโยคจากข้อคิดที่ได้
- ทำใบงานวิเคราะห์คำสอนจากกลอน
- ใช้เป็นหัวข้อประกวดอ่านทำนองเสนาะแบบสั้น
กิจกรรมแบบนี้ช่วยให้นักเรียนไม่ได้เพียงท่องกลอน แต่เข้าใจว่ากลอนมีความหมายต่อชีวิตจริงอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
กลอนสุนทรภู่บทไหนเหมาะสำหรับนักเรียน
ควรเลือกบทที่สั้น อ่านเข้าใจง่าย และมีข้อคิดชัด เช่น กลอนเกี่ยวกับคำพูด ความรอบคอบ และการคบคน
เขียนความหมายกลอนสุนทรภู่อย่างไรให้ดี
ให้เขียนด้วยภาษาของตนเอง อธิบายว่ากลอนกล่าวถึงอะไร แปลความหมายสั้น ๆ และบอกข้อคิดที่นำไปใช้ได้จริง
กลอนสุนทรภู่ใช้ทำกิจกรรมอะไรได้บ้าง
ใช้ได้ทั้งใบงาน รายงาน อ่านทำนองเสนาะ จัดบอร์ดวันสุนทรภู่ และกิจกรรมตอบคำถามในชั้นเรียน
กลอนของสุนทรภู่มีคุณค่ามากกว่าความไพเราะ เพราะหลายบททำให้นักเรียนได้คิดเรื่องคำพูด การวางตัว และการใช้ชีวิต หากครูเลือกบทที่เหมาะกับวัยและอธิบายด้วยภาษาง่าย ๆ นักเรียนจะเห็นว่าวรรณคดีไทยไม่ได้ไกลตัวอย่างที่คิด