ถ้าอยากรู้ว่าเงินเดือนครูตั้งต้นที่เท่าไหร่และสูงสุดถึงเท่าไหร่
ต้องดูที่ “บัญชีเงินเดือนขั้นต่ำขั้นสูง” ที่กำหนดใน
พ.ร.บ.เงินเดือน เงินวิทยฐานะ และเงินประจำตำแหน่งข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2558
ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 132 ตอนที่ 43 ก วันที่ 21 พฤษภาคม 2558
บทความนี้สรุปตัวเลขทั้งหมดพร้อมอธิบายให้เข้าใจง่ายครับ
บัญชีเงินเดือนขั้นต่ำ–ขั้นสูง ตามกฎหมาย
ข้อมูลต่อไปนี้มาจากบัญชีแนบท้าย พ.ร.บ. ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2558 โดยตรงครับ
| อันดับ | วิทยฐานะ | เงินเดือนขั้นต่ำ | เงินเดือนขั้นสูง |
|---|---|---|---|
| ครูผู้ช่วย | — | 15,050 บาท | 24,750 บาท |
| คศ.1 | ครู | 15,440 บาท | 34,310 บาท |
| คศ.2 | ชำนาญการ | 16,190 บาท | 41,620 บาท |
| คศ.3 | ชำนาญการพิเศษ | 19,860 บาท | 58,390 บาท |
| คศ.4 | เชี่ยวชาญ | 24,400 บาท | 69,040 บาท |
| คศ.5 | เชี่ยวชาญพิเศษ | 29,980 บาท | 76,800 บาท |
อ้างอิง: บัญชีเงินเดือนขั้นต่ำขั้นสูงของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ
แนบท้าย พ.ร.บ.เงินเดือนฯ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2558
ดูเอกสารฉบับเต็ม circular.otepc.go.th
ฐานคำนวณ คืออะไร? ต่างจากเงินเดือนขั้นต่ำ–ขั้นสูงยังไง?
นอกจากช่วงเงินเดือนแล้ว ยังมี ฐานในการคำนวณ ที่ใช้เป็นตัวเลขอ้างอิงสำหรับการเลื่อนขั้นเงินเดือนแต่ละครั้ง
โดยแต่ละอันดับมีทั้งฐานคำนวณ “บน” (สำหรับช่วงเงินเดือนบน) และ “ล่าง” (สำหรับช่วงเงินเดือนล่าง)
| อันดับ | ฐานคำนวณ (บน) | ฐานคำนวณ (ล่าง) |
|---|---|---|
| ครูผู้ช่วย | 22,330 บาท | 17,480 บาท |
| คศ.1 | 29,600 บาท | 22,780 บาท |
| คศ.2 | 35,270 บาท | 30,200 บาท |
| คศ.3 | 49,330 บาท | 37,200 บาท |
| คศ.4 | 59,630 บาท | 50,320 บาท |
| คศ.5 | 68,560 บาท | 60,830 บาท |
ฐานคำนวณนี้ใช้เป็น ตัวคูณสำหรับเลื่อนขั้นเงินเดือนประจำปี
เช่น ถ้าได้รับการเลื่อนขั้น 0.5 ขั้น ก็คำนวณจากฐานคูณ 0.5 ครับ
ช่วงเงินเดือน “บน” และ “ล่าง” คืออะไร?
แต่ละอันดับมีช่วงเงินเดือน 2 ช่วงครับ
ช่วงล่าง คือช่วงสำหรับครูที่เพิ่งได้รับการบรรจุหรือเลื่อนขั้นใหม่ๆ
ยังไม่ถึงฐานคำนวณกลาง เงินเดือนจะอยู่ในช่วงนี้ก่อน
ช่วงบน คือช่วงที่เงินเดือนก้าวข้ามฐานกลางมาแล้ว
ครูที่มีอายุราชการมากหรือได้รับการเลื่อนขั้นหลายรอบจะอยู่ในช่วงนี้
| อันดับ | ช่วงล่าง | ช่วงบน |
|---|---|---|
| ครูผู้ช่วย | 15,050 – 19,900 | 19,910 – 24,750 |
| คศ.1 | 15,440 – 24,880 | 24,890 – 34,310 |
| คศ.2 | 16,190 – 30,200 | 30,210 – 41,620 |
| คศ.3 | 19,860 – 40,270 | 40,280 – 58,390 |
| คศ.4 | 24,400 – 50,320 | 50,330 – 69,040 |
| คศ.5 | 29,980 – 60,830 | 60,840 – 76,800 |
เงินเดือนที่ได้รับจริง ≠ เงินเดือนขั้นต่ำในบัญชี
หลายคนสับสนตรงนี้ครับ บัญชีตามกฎหมายกำหนด “กรอบ” ไว้
แต่เงินเดือนที่ได้รับจริงขึ้นอยู่กับ
- วุฒิการศึกษา — ปริญญาตรี 4–5–6 ปี หรือปริญญาโท เริ่มต้นต่างกัน
- ขั้นเงินเดือนปัจจุบัน — สะสมจากการเลื่อนขั้นประจำปี
- ประกาศของ ก.ค.ศ. — มีการปรับฐานเพิ่มเติมตามนโยบายรัฐบาล
ตัวอย่างเช่น ครูผู้ช่วยวุฒิปริญญาตรี 4 ปีที่บรรจุหลัง 1 พ.ค. 2568
จะได้รับเงินเดือนเริ่มต้นที่ 18,220 บาท ซึ่งสูงกว่าขั้นต่ำในบัญชีกฎหมาย
เพราะมีการปรับฐานเพิ่มเติมตามนโยบายค่าตอบแทนขั้นต่ำของรัฐบาลครับ
เงินวิทยฐานะ รายได้เพิ่มที่ไม่นับในบัญชีนี้
บัญชีตามกฎหมายฉบับนี้แสดงเฉพาะ “เงินเดือน” เท่านั้น
ยังไม่รวมเงินวิทยฐานะที่ได้รับเพิ่มทุกเดือนดังนี้ครับ
| อันดับ | เงินวิทยฐานะ/เดือน |
|---|---|
| คศ.2 ชำนาญการ | 3,500 บาท |
| คศ.3 ชำนาญการพิเศษ | 5,600 บาท |
| คศ.4 เชี่ยวชาญ | 9,900 บาท |
| คศ.5 เชี่ยวชาญพิเศษ | 13,000 บาท |
ดังนั้น รายได้รวมจริง = เงินเดือน + เงินวิทยฐานะ ครับ
สรุปเส้นทางเงินเดือนครูตลอดอาชีพ
| ช่วงอาชีพ | อันดับ | เงินเดือนสูงสุด | +เงินวิทยฐานะ |
|---|---|---|---|
| เพิ่งบรรจุ | ครูผู้ช่วย | 24,750 | — |
| ยังไม่มีวิทยฐานะ | คศ.1 | 34,310 | — |
| ชำนาญการ | คศ.2 | 41,620 | +3,500 = 45,120 |
| ชำนาญการพิเศษ | คศ.3 | 58,390 | +5,600 = 63,990 |
| เชี่ยวชาญ | คศ.4 | 69,040 | +9,900 = 78,940 |
| เชี่ยวชาญพิเศษ | คศ.5 | 76,800 | +13,000 = 89,800 |
ทำไมเงินเดือนขั้นต่ำของ คศ.1 ถึง คศ.3 เท่ากันเกือบทุกช่วง?
เพราะบัญชีเงินเดือนออกแบบให้ “ช่วงทับซ้อน” กันครับ
ครู คศ.1 ที่อายุราชการมากและเลื่อนขั้นมาหลายรอบ
อาจได้รับเงินเดือนสูงกว่าครู คศ.2 ที่เพิ่งได้รับการแต่งตั้งใหม่ก็ได้
แต่พอถึงเพดานแล้ว คศ.2 จะขยับต่อได้ไกลกว่าครับ
คำถามที่ถามกันบ่อย
Q: บัญชีเงินเดือนนี้ใช้มาตั้งแต่เมื่อไหร่?
ใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2557 เป็นต้นมา
ตาม มาตรา 2 แห่ง พ.ร.บ.เงินเดือนฯ ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2558 ครับ
Q: มีการปรับปรุงบัญชีนี้ล่าสุดเมื่อไหร่?
บัญชีนี้ยังคงใช้อยู่ แต่มีการปรับฐานเงินเดือนเพิ่มเติมตามนโยบายรัฐบาล
รอบล่าสุดมีผลตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2568 ซึ่งยกระดับเงินเดือนขั้นต่ำให้ครูผู้ช่วย
ได้รับไม่น้อยกว่า 18,000 บาท/เดือนครับ
Q: ครูที่ไม่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพใช้บัญชีนี้ได้ไหม?
บัญชีตาม พ.ร.บ.นี้กำหนดสำหรับ ข้าราชการครูที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ โดยเฉพาะครับ
