เวลาใกล้เข้ามาแล้วครับ สอบวันที่ 13 มิถุนายน 2569 ภาค ก คือด่านแรก และเป็นด่านที่คนตกมากที่สุดในทุกปี ไม่ใช่เพราะข้อสอบยาก แต่เพราะเนื้อหากว้างมากและไม่รู้จะเริ่มอ่านจากตรงไหน บทความนี้จะช่วยวางโครงว่าต้องอ่านอะไร และสำคัญแค่ไหนครับ
ภาค ก คืออะไร สอบอะไรบ้าง?
ภาค ก หรือ ความรู้ความสามารถทั่วไป คะแนนเต็ม 200 คะแนน
สอบวันเสาร์ที่ 13 มิถุนายน 2569 เวลา 09.00–12.00 น.
ต้องทำให้ได้ไม่น้อยกว่า 120 คะแนน (60%) จึงผ่านเกณฑ์
เนื้อหาหลักๆ ประกอบด้วย
- ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายการศึกษา
- ความรู้เกี่ยวกับนโยบายการศึกษา
- ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับบทบาทหน้าที่ครูและบุคลากรทางการศึกษา
กฎหมายที่ออกสอบบ่อย เรียงจากสำคัญมากไปน้อย
1. พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และฉบับแก้ไข
กฎหมายแม่บทของการศึกษาไทย ต้องอ่านให้ครบทุกหมวด
เน้นหนักที่ หมวด 4 แนวทางการจัดการศึกษา และ หมวด 9 เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา
ประเด็นที่ออกบ่อย
- ความหมายและความมุ่งหมายของการศึกษา
- สิทธิและหน้าที่ทางการศึกษา
- ระบบการศึกษา 3 รูปแบบ (ในระบบ, นอกระบบ, ตามอัธยาศัย)
- มาตรฐานและการประกันคุณภาพการศึกษา
2. พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2547
กฎหมายที่ใช้กับตัวครูโดยตรง ต้องรู้ทุกข้อ
เน้นที่
- บทนิยาม (ครู คืออะไร บุคลากรทางการศึกษา คืออะไร)
- วิทยฐานะและการเลื่อนวิทยฐานะ
- วินัยและการรักษาวินัย
- การดำเนินการทางวินัยและการอุทธรณ์
3. พ.ร.บ.สภาครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2546
เน้นที่
- โครงสร้างและอำนาจหน้าที่ของคุรุสภา
- ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ (ประเภท อายุ การต่ออายุ)
- จรรยาบรรณวิชาชีพครู 9 ข้อ ต้องจำได้ครบ
- การสั่งพักใช้และเพิกถอนใบอนุญาต
เทคนิคจำจรรยาบรรณ 9 ข้อ: แบ่งเป็น 3 กลุ่ม — ต่อตนเอง (2 ข้อ), ต่อวิชาชีพ (3 ข้อ), ต่อผู้รับบริการและสังคม (4 ข้อ)
4. พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546
เน้นที่
- โครงสร้างกระทรวงศึกษาธิการ
- สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา (กี่เขต มีอำนาจทำอะไร)
- คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (กพฐ.)
5. พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546
ข้อสอบมักออกในลักษณะ สถานการณ์สมมติ เช่น
“ครูพบว่านักเรียนถูกทารุณกรรม ต้องทำอย่างไร?”
- ต้องแจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่หรือพนักงานสอบสวนทันที
- ครูที่แจ้งโดยสุจริตได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย
6. พ.ร.บ.การศึกษาภาคบังคับ พ.ศ. 2545
สั้นมาก อ่านรวดเดียวได้ เน้น
- อายุภาคบังคับ (6–15 ปี)
- หน้าที่ของผู้ปกครอง
- โทษของผู้ฝ่าฝืน
นโยบายการศึกษาที่ควรรู้ก่อนสอบ 2569
| นโยบาย/โครงการ | สาระสำคัญ |
|---|---|
| เรียนดี มีความสุข | นโยบายหลักรัฐบาลด้านการศึกษา ลดภาระนักเรียน |
| Soft Power ด้านการศึกษา | ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ผ่านการเรียนรู้ |
| Digital Learning | บูรณาการเทคโนโลยีในการเรียนการสอน |
| PISA 2025 | ผลการประเมินนานาชาติ เน้นการอ่าน คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ |
แนวข้อสอบตัวอย่าง พร้อมเฉลย
ข้อ 1. ตามพ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ ระบบการศึกษาแบ่งออกเป็นกี่รูปแบบ
ก. 2 รูปแบบ / ข. 3 รูปแบบ / ค. 4 รูปแบบ / ง. 5 รูปแบบ
เฉลย ข. 3 รูปแบบ — ในระบบ, นอกระบบ, ตามอัธยาศัย (มาตรา 15)
ข้อ 2. จรรยาบรรณวิชาชีพครูตาม พ.ร.บ.สภาครูฯ มีกี่ข้อ
ก. 7 ข้อ / ข. 8 ข้อ / ค. 9 ข้อ / ง. 10 ข้อ
เฉลย ค. 9 ข้อ
ข้อ 3. ผู้มีอำนาจสั่งพักใช้ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูคือใคร
ก. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
ข. เลขาธิการคุรุสภา
ค. คณะกรรมการมาตรฐานวิชาชีพ
ง. ก.ค.ศ.
เฉลย ค. คณะกรรมการมาตรฐานวิชาชีพ
ข้อ 4. ภาคบังคับตาม พ.ร.บ.การศึกษาภาคบังคับ ครอบคลุมเด็กอายุเท่าใด
ก. 5–15 ปี / ข. 6–15 ปี / ค. 6–18 ปี / ง. 7–16 ปี
เฉลย ข. 6–15 ปี (9 ปี นับตั้งแต่อายุย่างเข้าปีที่ 7 ถึงอายุย่างเข้าปีที่ 16)
ข้อ 5. ครูที่พบเห็นเด็กถูกทารุณกรรมและแจ้งต่อเจ้าหน้าที่โดยสุจริต ได้รับการคุ้มครองอย่างไร
ก. ไม่ต้องรับผิดทางแพ่งและอาญา
ข. ได้รับรางวัลจากรัฐบาล
ค. ได้รับการยกเว้นภาษี
ง. ได้รับการพิจารณาเลื่อนขั้น
เฉลย ก. พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก มาตรา 29 คุ้มครองผู้แจ้งโดยสุจริตไม่ต้องรับผิดทางแพ่งและอาญา
ตารางสรุปกฎหมาย ท่อง 5 นาทีก่อนสอบ
| พ.ร.บ. | ปีที่ใช้บังคับ | ประเด็นหลัก |
|---|---|---|
| การศึกษาแห่งชาติ | 2542 | แม่บทการศึกษา ระบบ 3 รูปแบบ |
| ระเบียบข้าราชการครูฯ | 2547 | วิทยฐานะ วินัย ครู |
| สภาครูฯ | 2546 | ใบอนุญาต จรรยาบรรณ 9 ข้อ |
| บริหารราชการกระทรวงศึกษาฯ | 2546 | โครงสร้างกระทรวง เขตพื้นที่ |
| คุ้มครองเด็ก | 2546 | การแจ้ง การคุ้มครอง |
| การศึกษาภาคบังคับ | 2545 | อายุ 6–15 ปี หน้าที่ผู้ปกครอง |
เทคนิคทำข้อสอบภาค ก ให้ได้คะแนนสูง
- ข้อที่ไม่รู้ ไม่ต้องเดา ถ้าไม่มีการหักคะแนน ให้เดาจากตัวเลือกที่สมเหตุสมผลที่สุด
- อ่านโจทย์ให้ครบก่อนเลือก ข้อสอบกฎหมายมักมีคำเชื่อม เช่น “ยกเว้น”, “นอกจาก” ที่พลิกความหมายทั้งข้อ
- ทำข้อที่รู้แน่ใจก่อน แล้วค่อยกลับมาทำข้อที่ต้องคิดนานทีหลัง
- จัดเวลาให้ดี 200 ข้อ 3 ชั่วโมง เฉลี่ยข้อละ 54 วินาที ไม่นานมาก แต่อย่าติดอยู่กับข้อเดียวนานเกินไป
