“16 มกราคม ของทุกปี” ถือเป็นวันสำคัญยิ่งของผู้ประกอบวิชาชีพครู เป็นวันที่ศิษย์จะได้พร้อมใจกันแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อ “แม่พิมพ์ของชาติ” ผู้เสียสละ โดยในปีพุทธศักราช 2569 นี้ ถือเป็นวาระครบรอบ 70 ปี ของการจัดงานวันครูในประเทศไทย (เริ่มครั้งแรก พ.ศ. 2500)
เพื่อให้การจัดงานรำลึกพระคุณบูรพาจารย์ในสถานศึกษาเป็นไปอย่างราบรื่นและสมเกียรติ เว็บไซต์ครูเชียงรายจึงได้รวบรวมข้อมูลที่จำเป็นต้องใช้ในพิธีการมาไว้อย่างครบถ้วน ทั้งคำขวัญวันครูประจำปี บทสวดทำนองสรภัญญะ (ปาเจรา) และสคริปต์ลำดับขั้นตอนพิธีการ เพื่อให้คุณครูและคณะผู้จัดงานนำไปปรับใช้ได้ทันที
คำขวัญวันครู ประจำปี 2569
(รอการประกาศอย่างเป็นทางการจากนายกรัฐมนตรี) โดยปกติแล้ว นายกรัฐมนตรีจะมอบคำขวัญวันครูในช่วงต้นเดือนมกราคม เพื่อเป็นขวัญและกำลังใจแก่ครูทั่วประเทศ ตัวอย่างคำขวัญปีก่อนหน้า: “ครูดีสอนให้ศิษย์เรียนรู้ ครูเชื่อชูยกย่องศิษย์” (พ.ศ. 2568 – สมมติ)
บทสวดระลึกพระคุณบูรพาจารย์ (ทำนองสรภัญญะ)
บทสวดที่ใช้ในพิธีวันครูและพิธีไหว้ครู คือ “ฉันท์ระลึกพระคุณบูรพาจารย์” ซึ่งประพันธ์โดย พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) โดยมีเนื้อร้องฉบับมาตรฐาน ดังนี้:
(ผู้นำสวด กล่าวนำ) ปาเจราจริยา โหนติ คุณุตตรานุสาสกา
(ทุกคนร้องรับพร้อมกัน เป็นทำนองสรภัญญะ) ข้าขอประณตน้อมสักการ บูรพคณาจารย์ ผู้กอรปประโยชน์ศึกษา ทั้งท่านผู้ประสาทวิชา อบรมจริยา แก่ข้าในกาลปัจจุบัน ข้าขอเคารพอภิวันท์ ระลึกคุณอนันต์ ด้วยใจนิยมบูชา ขอเดชกตเวทิตา อีกวิริยะพา ปัญญาให้เกิดแตกฉาน ศึกษาสำเร็จทุกประการ อายุยืนนาน อยู่ในศีลธรรมอันดี ให้ได้เป็นเกียรติเป็นศรี ประโยชน์ทวี แก่ชาติและประเทศไทยเทอญฯ
(ผู้นำสวด กล่าวสรุป) ปัญญาวุฒิ กะเร เต เต ทินโนวาเท นมามิหัง
ลำดับพิธีการงานวันครู (ฉบับย่อ)
สำหรับโรงเรียนที่จัดกิจกรรมภายใน สามารถปรับใช้กำหนดการดังนี้:
- 08.30 น. คณะครูและบุคลากรพร้อมกัน ณ หอประชุม
- 09.00 น. ประธานในพิธี (ผู้อำนวยการสถานศึกษา) จุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย
- พิธีสงฆ์: ประธานสงฆ์เจริญชัยมงคลคาถา (ถ้ามี)
- พิธีระลึกพระคุณบูรพาจารย์:
- ครูอาวุโสนอกประจำการ (ครูบำนาญ) นำสวดคำฉันท์ระลึกพระคุณบูรพาจารย์
- ประธานนำกล่าวปฏิญาณตน
- ยืนสงบนิ่งไว้อาลัยแด่ครูผู้วายชนม์ (1 นาที)
- พิธีเชิดชูเกียรติ: มอบเกียรติบัตร “ครูดีในดวงใจ” หรือ รางวัลครูดีเด่นกลุ่มสาระฯ
- ประธานกล่าวให้โอวาท และปิดพิธี
บทสรุป
วันครู ไม่ได้เป็นเพียงวันหยุดราชการ แต่เป็นวันที่ย้ำเตือนให้สังคมตระหนักถึงความสำคัญของ “ผู้สร้างคน” ขอเชิดชูเกียรติคุณครูทุกท่านที่ทุ่มเทแรงกายแรงใจในการอบรมสั่งสอนศิษย์ และขอให้การจัดงานวันครูในปี 2569 นี้ เป็นพลังใจให้ท่านก้าวเดินต่อไปในวิชาชีพอันทรงเกียรตินี้ครับ
แหล่งอ้างอิงข้อมูล
- คุรุสภา กระทรวงศึกษาธิการ
- ประวัติวันครูแห่งชาติ (หอสมุดแห่งชาติ)
