การทดสอบ PISA (Programme for International Student Assessment) มีจุดมุ่งหมายเพื่อวัด สมรรถนะ ของนักเรียนอายุ 15 ปี ในการนำความรู้ด้านวิทยาศาสตร์มาประยุกต์ใช้กับชีวิตจริง ซึ่งไม่เน้นจำสูตร แต่ประเมินการคิดวิเคราะห์ เหตุผล และการอธิบายปรากฏการณ์ทางธรรมชาติได้อย่างมีเหตุผล
ลักษณะข้อสอบ PISA ด้านวิทยาศาสตร์
- ข้อสอบส่วนใหญ่เป็นแบบ ปรนัย (Multiple Choice)
- เน้นการเชื่อมโยง ความรู้ทางวิทยาศาสตร์กับสถานการณ์จริง
- ตัวอย่างหัวข้อที่ออกสอบ:
- การเปลี่ยนสถานะของสาร
- การสังเคราะห์แสงของพืช
- พลังงานและสิ่งแวดล้อม
- แรงและการเคลื่อนที่
- ภาวะโลกร้อนและปรากฏการณ์เรือนกระจก
ตัวอย่างข้อสอบ PISA วิทยาศาสตร์ 2568 พร้อมเฉลย
| ลำดับ | คำถาม | ตัวเลือก | เฉลย | อธิบาย |
|---|---|---|---|---|
| 1 | อุณหภูมิสูงสุดที่น้ำเดือดที่ความกดดันปกติคือเท่าไร? | 50°C / 75°C / 100°C / 120°C | 100°C | น้ำเดือดที่ 100°C ที่ระดับน้ำทะเล |
| 2 | น้ำแข็งละลายแต่ไม่ทำให้น้ำร้อนขึ้นจนละลายหมด เพราะเหตุใด? | น้ำแข็งดูดซับความร้อน / น้ำเย็นกว่า / น้ำแข็งขยายตัว / ความร้อนใช้เปลี่ยนสถานะ | ความร้อนถูกใช้ในการเปลี่ยนน้ำแข็งเป็นของเหลว | ความร้อนถูกใช้ในการเปลี่ยนสถานะ ไม่เพิ่มอุณหภูมิ |
| 3 | พืชสร้างอาหารจากอะไร? | น้ำ, แสง, คาร์บอนไดออกไซด์ / น้ำ, ออกซิเจน, แสง / ดิน, น้ำ, ออกซิเจน / แสง, ดิน, คาร์บอนไดออกไซด์ | น้ำ, แสง, คาร์บอนไดออกไซด์ | กระบวนการสังเคราะห์แสงต้องใช้ 3 สิ่งนี้ |
| 4 | ปัจจัยใดที่มีผลต่อการผลิตพลังงานจากลมมากที่สุด? | ความเร็วของลม / ขนาดใบพัด / ความสูงของกังหัน / จำนวนกังหัน | ความเร็วของลม | ความเร็วลมสูงให้พลังงานมากกว่า |
| 5 | ปรากฏการณ์ใดป้องกันรังสี UV จากดวงอาทิตย์? | น้ำ / โอโซน / ออกซิเจน / ไนโตรเจน | โอโซน | ชั้นโอโซนช่วยดูดซับรังสี UV |
| 6 | เหตุใดคาร์บอนไดออกไซด์จึงทำให้โลกอบอุ่นขึ้น? | สะท้อนแสง / ดูดซับความร้อน / ลดออกซิเจน / ทำให้เมฆหนา | ดูดซับความร้อนและกักเก็บไว้ในบรรยากาศ | เป็นหลักการของ “ปรากฏการณ์เรือนกระจก” |
| 7 | การตัดไม้ทำลายป่าส่งผลใดตามมา? | CO₂ เพิ่ม / ความหลากหลายสูงขึ้น / น้ำในแม่น้ำเพิ่ม / พืชพันธุ์ใหม่เพิ่ม | CO₂ เพิ่ม | พืชลดลง ทำให้คาร์บอนไดออกไซด์สะสม |
| 8 | สารใดละลายน้ำได้ดีที่สุด? | น้ำตาล / น้ำมัน / ทราย / เกลือ | เกลือ | เพราะ NaCl แตกตัวในน้ำ |
| 9 | แหล่งพลังงานใดไม่สามารถทดแทนได้? | พลังงานแสงอาทิตย์ / พลังงานน้ำ / ถ่านหิน / พลังงานลม | ถ่านหิน | เป็นพลังงานฟอสซิลที่ใช้แล้วหมดไป |
| 10 | ปัจจัยหลักที่ทำให้ปลาในทะเลสาบตายเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นคือ? | เพิ่มออกซิเจน / อุณหภูมิสูงขึ้น / น้ำลดลง / พืชน้ำมากขึ้น | อุณหภูมิสูงขึ้น | ทำให้ระดับออกซิเจนในน้ำลดลง |
แนวทางเตรียมสอบ PISA ด้านวิทยาศาสตร์
- ฝึก คิดวิเคราะห์เชิงเหตุผล มากกว่าท่องจำ
- ศึกษาข่าวสารหรือสถานการณ์จริงด้านสิ่งแวดล้อม
- ฝึกอธิบายปรากฏการณ์ทางวิทยาศาสตร์ให้สอดคล้องกับหลักการ
- ฝึกทำแบบฝึกหัดจากสื่อของ สถาบัน สสวท. (IPST) และระบบ PISA Online
บทความนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้และแนะแนวทางการเตรียมสอบสำหรับครูและนักเรียนในจังหวัดเชียงรายและพื้นที่ทั่วประเทศ หวังว่าจะเป็นแนวทางให้ทุกคนเข้าใจรูปแบบการประเมิน PISA วิทยาศาสตร์ปี 2568 ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น และสามารถนำไปปรับใช้ในการสอนและเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
