
ประเทศไทยให้ความสำคัญกับการศึกษาและพัฒนาวิทยาศาสตร์มาอย่างต่อเนื่อง หนึ่งในเหตุการณ์สำคัญที่สะท้อนถึงเรื่องนี้ คือการกำหนด “วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ” ขึ้นเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2525
จุดเริ่มต้นของวันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ
“วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ” ตรงกับวันที่ 18 สิงหาคมของทุกปี โดยเริ่มจัดขึ้นครั้งแรกในวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2525 (ค.ศ. 1982) ตามมติคณะรัฐมนตรี เพื่อเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ซึ่งได้รับพระราชสมัญญาว่า “พระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย” จากการที่พระองค์ทรงคำนวณและพยากรณ์การเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงได้อย่างแม่นยำในปี พ.ศ. 2411 และเสด็จทอดพระเนตรปรากฏการณ์ดังกล่าวที่ตำบลหว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
เหตุการณ์นี้นับเป็นหลักฐานสำคัญของความสามารถด้านวิทยาศาสตร์ของพระองค์ ทรงนำวิธีคิดและกระบวนการสืบค้นแบบวิทยาศาสตร์เข้ามาสู่สังคมไทยเป็นครั้งแรก
วัตถุประสงค์และความสำคัญ
การจัดตั้งวันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ มีจุดประสงค์เพื่อ
- เผยแพร่เกียรติคุณและพระปรีชาของรัชกาลที่ 4
- ส่งเสริมให้เยาวชนและประชาชนทุกกลุ่มตระหนักถึงบทบาทของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม
- จัดกิจกรรมกระตุ้นการเรียนรู้ การคิดวิเคราะห์ และการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์ในชีวิตประจำวัน
- เป็นเวทีให้เยาวชนแสดงความคิดสร้างสรรค์และผลงานด้านวิทยาศาสตร์
ปัจจุบัน วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติยังคงมีบทบาทสำคัญในสังคมไทยผ่านกิจกรรมในโรงเรียน มหาวิทยาลัย และสถานศึกษาทั่วประเทศ
สรุป: ประเทศไทยเริ่มมี “วันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ” ขึ้นเป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2525 เพื่อระลึกถึงและเทิดพระเกียรติพระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย และจุดประกายความคิดสร้างสรรค์ด้านวิทยาศาสตร์ให้แก่เยาวชนและประชาชนไทยทุกยุคสมัย