การคำนวณเงินเดือนครู คศ.1 ต้องแยก เงินเดือนที่ได้รับอยู่ ออกจาก ฐานในการคำนวณ ก่อน จากนั้นนำฐานคูณเปอร์เซ็นต์ที่ได้รับแจ้ง แล้วปัดเงินเพิ่มขึ้นเป็นหน่วยสิบบาท ตัวอย่าง เงินเดือน 24,000 บาท ใช้ฐาน 22,780 บาท และได้ 3% จะคำนวณเงินเพิ่มได้ 690 บาท เงินเดือนใหม่ก่อนตรวจเงื่อนไขอื่นเป็น 24,690 บาท
จุดที่ทำให้คำนวณคลาดเคลื่อนได้มากกว่าการปัดเศษ คือการเลือกฐานผิดช่วง คู่มือนี้จึงแสดงทั้งวิธีเลือกฐาน วิธีตรวจคำตอบ และตัวอย่างเปรียบเทียบ โดยตัวเลขทั้งหมดในตัวอย่างเป็นสถานการณ์สมมติสำหรับฝึกคำนวณ ไม่ใช่ผลประเมินหรือข้อมูลเงินเดือนของบุคคลจริง
ถ้ามีข้อมูลพร้อมแล้ว เปิด โปรแกรมคำนวณเงินเดือนครูออนไลน์ ควบคู่กับคู่มือนี้ เพื่อดูความสัมพันธ์ระหว่างอันดับ เงินเดือนปัจจุบัน และร้อยละที่กรอก
เตรียมข้อมูล 3 อย่างก่อนคำนวณ
อันดับเงินเดือนที่ใช้ในรอบนั้น ต้องดูจากข้อมูลบุคคลหรือคำสั่งที่เกี่ยวข้อง ไม่เลือกจากจำนวนปีที่รับราชการ และไม่เลือกอันดับที่กำลังยื่นขอแต่ยังไม่ได้รับการแต่งตั้ง
เงินเดือนก่อนเลื่อนในรอบนั้น ใช้ตัวเลขเงินเดือน ไม่ใช่ยอดสุทธิที่เข้าบัญชี เพราะยอดโอนอาจรวมเงินเพิ่ม และถูกหัก กบข. ภาษี เงินกู้ หรือรายการอื่นแล้ว การนำยอดสุทธิมาเลือกช่วงฐานอาจทำให้คำตอบผิดตั้งแต่ขั้นแรก
เปอร์เซ็นต์ที่ได้รับแจ้ง ต้องเป็นร้อยละสำหรับคำนวณการเลื่อนเงินเดือน ไม่ใช่คะแนนประเมิน เช่น คะแนน 90 คะแนนไม่ได้หมายถึงขึ้นเงินเดือน 90% และคำว่า “ดีเด่น” อย่างเดียวก็ยังไม่พอให้ใส่ตัวเลขร้อยละแทนโดยอัตโนมัติ
ฐานล่างกับฐานบนของ คศ.1 ต่างกันอย่างไร
ตารางช่วงเงินเดือนและฐานในการคำนวณที่ปรากฏในเอกสารราชการแยก คศ.1 เป็นสองช่วง ดังนี้
| ช่วงเงินเดือน คศ.1 ในบัญชีอ้างอิง | ฐานในการคำนวณ | ตัวอย่างเงินเดือนในช่วง |
|---|---|---|
| 15,440–24,880 บาท | 22,780 บาท | 24,000 บาท |
| 24,890–34,310 บาท | 29,600 บาท | 25,000 บาท |
อ้างอิงตารางใน เอกสารเงินเดือนและค่าตอบแทนที่เผยแพร่บนเว็บไซต์สำนักพัฒนาระบบบริหารงานบุคคลและนิติการ สพฐ. ซึ่งแสดงบัญชีช่วงเงินเดือนและฐานในการคำนวณ แยกจากอัตราเงินเดือนบรรจุแรกเข้า การปรับเงินเดือนตามคุณวุฒิ และเงินเดือนชดเชย
ตารางนี้ช่วยอ่านโครงสร้างฐาน แต่การใช้กับบุคคลต้องตรวจบัญชีและคำสั่งที่หน่วยงานใช้ในรอบนั้นด้วย โดยเฉพาะกรณีเงินเดือนสูงกว่าขั้นสูง การเปลี่ยนอันดับ หรือการปรับเงินเดือนด้วยเหตุอื่น ไม่ควรนำตารางช่วงเงินเดือนมาใช้ตัดสินสิทธิพิเศษเหล่านั้นเอง
เงินเดือนกับฐานคำนวณใช้คนละหน้าที่
เงินเดือนปัจจุบันใช้ระบุช่วงและเป็นยอดตั้งต้นที่จะบวกเงินเพิ่ม ส่วนฐานในการคำนวณใช้คูณเปอร์เซ็นต์ ตัวอย่างเงินเดือน 24,000 บาท อยู่ในช่วงฐานล่าง จึงใช้ 22,780 × 3 ÷ 100 ไม่ใช่ 24,000 × 3 ÷ 100
ถ้าคูณเงินเดือนจริงโดยตรงจะได้ 720 บาท แต่เมื่อคำนวณจากฐานที่ระบุจะได้ 683.40 บาท ก่อนปัดขึ้นเป็น 690 บาท ต่างกัน 30 บาทหลังปัดเศษ ความต่างนี้เกิดจากการเลือกตัวตั้ง ไม่ได้เกิดจากเครื่องคิดเลขทำงานผิด
ตัวอย่าง คศ.1 เงินเดือน 24,000 บาท ได้ 3%
- เลือกฐานล่าง 22,780 บาท ตามช่วงเงินเดือนในตาราง
- คำนวณ 22,780 × 3 ÷ 100 = 683.40 บาท
- ปัดเงินเพิ่มขึ้นเป็นหน่วยสิบบาท ได้ 690 บาท
- บวกเงินเดือนเดิม 24,000 + 690 = 24,690 บาท
หลักการปัดเศษอ้างอิงคำอธิบายของ สำนักงาน ก.ค.ศ. เรื่องการเลื่อนเงินเดือน ซึ่งระบุให้ปัดเศษที่ไม่ถึงสิบบาทเป็นสิบบาท จำนวนที่ลงตัวสิบบาทแล้วไม่ต้องเพิ่มอีกสิบบาท
ตัวเลข 24,690 บาทเป็นเงินเดือนตามสมมติฐาน ยังไม่ใช่เงินสุทธิเข้าบัญชี และไม่ได้นำเงินวิทยฐานะหรือเงินหักส่วนบุคคลมารวม
เปอร์เซ็นต์เท่ากัน แต่เงินเพิ่มอาจไม่เท่ากัน
ตารางต่อไปนี้คำนวณใหม่จากฐานสองช่วง เพื่อให้เห็นผลของฐานโดยตรง ทุกกรณีใช้เงินเดือนตัวอย่างที่ยังไม่ชนขั้นสูง
| ร้อยละสมมติ | ฐาน 22,780 ก่อนปัด | เงินเพิ่มหลังปัด | ฐาน 29,600 ก่อนปัด | เงินเพิ่มหลังปัด |
|---|---|---|---|---|
| 2.50% | 569.50 | 570 | 740.00 | 740 |
| 3.00% | 683.40 | 690 | 888.00 | 890 |
| 3.50% | 797.30 | 800 | 1,036.00 | 1,040 |
ที่ร้อยละ 3 ฐานบนคำนวณเงินเพิ่มได้มากกว่าฐานล่าง 200 บาทหลังปัดเศษ ดังนั้นการเปรียบเทียบผลกับเพื่อนครูด้วยเปอร์เซ็นต์เพียงตัวเดียวจึงยังสรุปไม่ได้ว่ารายการใดผิด ต้องเทียบทั้งอันดับ ช่วงเงินเดือน และเงื่อนไขในรอบเดียวกัน
สำหรับเงินเดือน 25,000 บาทและฐานบน 29,600 บาท เมื่อได้ 3% จะเพิ่ม 890 บาท เป็น 25,890 บาท ตัวอย่างนี้ใช้สูตรเดียวกับกรณีแรก เปลี่ยนเฉพาะข้อมูลเริ่มต้น
ตรวจคำตอบก่อนเทียบกับคำสั่งจริง
เริ่มจากดูว่าเงินเดือนตั้งต้นเป็นยอดก่อนเลื่อนของรอบเดียวกันหรือไม่ จากนั้นตรวจฐาน เปอร์เซ็นต์ และการปัดเศษตามลำดับ จะหาจุดต่างได้ง่ายกว่าการดูเฉพาะยอดเงินเดือนใหม่
ถ้าผลคำนวณเข้าใกล้ขั้นสูง หรือมีการเปลี่ยนอันดับระหว่างรอบ ให้นำรายละเอียดไปตรวจฝ่ายบุคคล เพราะสูตรทั่วไปไม่ได้อธิบายสิทธิทุกกรณี การจำกัดยอดไว้ที่ตัวเลขขั้นสูงในเครื่องมือเป็นเพียงพฤติกรรมของเครื่องมือนั้น ไม่ใช่คำวินิจฉัยสิทธิรับเงินของแต่ละคน
ต้องการตรวจสูตรทีละช่อง สามารถใช้ ไฟล์ Excel คำนวณเงินเดือนครูฟรี หรืออ่าน วิธีคำนวณเปอร์เซ็นต์เงินเดือนครู เพื่อแยกการหาร้อยละออกจากการหาจำนวนเงินเพิ่ม
คำถามที่พบบ่อย
คศ.1 ทุกคนใช้ฐาน 22,780 บาทหรือไม่
ไม่ใช่ ตารางอ้างอิงแบ่งช่วงฐานล่างและฐานบน ต้องดูเงินเดือนปัจจุบันในอันดับและบัญชีที่ใช้กับตนเองก่อน ตัวอย่างเงินเดือน 25,000 บาทในช่วงฐานบนใช้ฐาน 29,600 บาท
ได้ประเมินดีเด่น ต้องกรอก 6% เสมอไหม
ไม่ควรแปลงระดับประเมินเป็นร้อยละเอง ให้ใช้ค่าที่หน่วยงานแจ้งสำหรับรอบนั้น เพราะเพดานร้อยละและเปอร์เซ็นต์ที่ได้รับจริงเป็นคนละเรื่อง
ผลคำนวณคือยอดสุทธิที่จะโอนหรือไม่
ไม่ใช่ เป็นการประมาณเงินเดือนหลังเลื่อนตามข้อมูลที่กรอก ยอดโอนต้องรวมสิทธิเงินเพิ่มและหักรายการส่วนบุคคลอีกครั้ง
เริ่มจากตรวจอันดับ เงินเดือนก่อนเลื่อน และร้อยละที่ได้รับแจ้ง แล้วเปิดโปรแกรมหลักคำนวณเทียบทีละขั้น หากตัวเลขต่างกัน ให้นำฐานและผลก่อนปัดเศษไปตรวจพร้อมคำสั่ง จะระบุสาเหตุได้ชัดกว่าการเทียบเฉพาะยอดโอน
