รูปแบบการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนเชิงรุกด้วยกลยุทธ์การมีส่วนร่วม “บวร” ของโรงเรียนพิบูลมังสาหาร  สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุบลราชธานี

รูปแบบการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนเชิงรุกด้วยกลยุทธ์การมีส่วนร่วม “บวร” ของโรงเรียนพิบูลมังสาหาร  สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุบลราชธานี   สรชัย  ผลขาว   ตำแหน่ง รองผู้อำนวยการสถานศึกษา โรงเรียนพิบูลมังสาหาร  องค์การบริหารส่วนจังหวัดอุบลราชธานี     บทคัดย่อ                การวิจัยครั้งนี้  มีวัตถุประสงค์คือ (1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาเกี่ยวกับการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนพิบูลมังสาหาร (2) เพื่อศึกษาผลการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนพิบูลมังสาหาร (3) เพื่อเปรียบเทียบผลก่อนและหลังการดำเนินการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนพิบูลมังสาหาร และ (4) เพื่อศึกษาผลของการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียนโรงเรียนพิบูลมังสาหาร ตามแนวทางที่กรมสุขภาพจิตและสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนด  ใน 5 ด้าน ได้แก่  การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล  การคัดกรองนักเรียน  การส่งเสริมและพัฒนานักเรียน  การป้องกัน ช่วยเหลือและแก้ไขและการส่งต่อนักเรียน  โดยจำแนกเพศ อายุ  ตำแหน่ง   กลุ่มตัวอย่าง  คือ  ผู้บริหารสถานศึกษา  ครู ผู้ปกครองนักเรียนและคณะกรรมการสถานศึกษา  63  คน  เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า วิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่  หาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน  ผลการวิจัยพบว่า

1. สภาพการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนก่อนการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนพิบูลมังสาหาร โดยภาพรวมอยู่ในระดับน้อย  เมื่อพิจารณาแต่ละด้าน  พบว่า  อยู่ในระดับน้อยทุกด้าน  และเมื่อพิจารณาค่าเฉลี่ยที่มีค่ามากใน  3  อันดับแรก  พบว่า  ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด  คือ  การคัดกรองนักเรียน การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล การป้องกัน ช่วยเหลือนักเรียน  ตามลำดับ  ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด คือ  การส่งต่อนักเรียน
2. ผลของการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนพิบูลมังสาหาร โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาแต่ละด้าน พบว่า  อยู่ในระดับ มากทุกด้านและเมื่อพิจารณาค่าเฉลี่ยที่มีค่ามากใน  3  อันดับแรก  พบว่า  ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด  คือ  การรู้จักนักเรียนรายบุคคล   การคัดกรองนักเรียน  การส่งเสริมและพัฒนานักเรียน การป้องกันและช่วยเหลือนักเรียน  ตามลำดับ  ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด คือ การส่งต่อนักเรียน
3. ผลการเปรียบเทียบ การดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียน     

พิบูลมังสาหาร ก่อนและหลังการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน  โดยภาพรวมและรายด้าน  พบว่า  ก่อนการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ผลโดยรวมอยู่ในระดับน้อยทุกด้าน แต่หลังจากการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนพิบูลมังสาหารแล้ว   ผลโดยรวมอยู่ในระดับมากทุกด้าน  สรุปได้ว่า  ผลการดำเนินการโดยภาพรวมและรายด้าน  มีความแตกต่างกัน 

1. ผลของการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์  ของนักเรียนโรงเรียนพิบูลมังสาหาร โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก  เมื่อพิจารณาแต่ละข้อ  พบว่าอยู่ในระดับมากที่สุด  1  ข้อ  และอยู่ในระดับมาก  11  ข้อ  และเมื่อพิจารณาค่าเฉลี่ยที่มีค่ามากใน 3 อันดับแรก พบว่า  ข้อที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด คือ เคารพเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ เป็นพลเมืองที่ดีของชาติ ประพฤติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบข้อบังคับของครอบครัว โรงเรียน และสังคม เข้าร่วมกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อโรงเรียน ชุมชน และสังคม ตามลำดับ ส่วนข้อที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด คือ  ตั้งใจเพียรพยายามในการเรียนและเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้       

  คำสำคัญ: การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล; การคัดกรองนักเรียน; การส่งเสริมและพัฒนานักเรียน; การป้องกันและช่วยเหลือนักเรียน; การส่งต่อนักเรียน