การพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เพื่อส่งเสริมความสามารถ ในการเรียนรู้แบบนำตนเองเชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนมัธยมศึกษาเทศบาล ๓ “ยุติธรรมวิทยา”

ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เพื่อส่งเสริมความสามารถ ในการเรียนรู้แบบนำตนเองเชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนมัธยมศึกษาเทศบาล ๓ “ยุติธรรมวิทยา”
ชื่อผู้วิจัย นางสาวจิรัฐา โนยราษฎร์
ปีที่วิจัย 2567
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพ องค์ประกอบ และแนวทางการพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เพื่อส่งเสริมความสามารถในการเรียนรู้แบบนำตนเอง เชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยม ศึกษาปีที่ 6 2) เพื่อพัฒนาและประเมินความเหมาะสมความเป็นไปได้ของรูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เพื่อส่งเสริมความสามารถในการเรียนรู้แบบนำตนเอง เชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เพื่อส่งเสริมความสามารถในการเรียนรู้แบบนำตนเองเชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนมัธยมศึกษาเทศบาล ๓ “ยุติธรรมวิทยา” ประกอบด้วย 3.1) หาประสิทธิภาพของ การพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เพื่อส่งเสริมความสามารถในการเรียนรู้แบบนำตนเอง เชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนมัธยมศึกษาเทศบาล ๓ “ยุติธรรมวิทยา” ตามเกณฑ์ 80/80 3.2) เปรียบเทียบความสามารถในการเรียนรู้แบบนำตนเอง เชิงสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ก่อนและหลังเรียนการใช้รูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เพื่อส่งเสริมความสามารถในการเรียนรู้แบบนำตนเองเชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนมัธยมศึกษาเทศบาล ๓ “ยุติธรรมวิทยา” และ4) เพื่อประเมินผลความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ที่มีต่อการจัดกิจกรรมแนะแนวตามรูปแบบ การจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เพื่อส่งเสริมความสามารถในการเรียนรู้แบบนำตนเองเชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนมัธยมศึกษาเทศบาล ๓ “ยุติธรรมวิทยา” กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ ในการวิจัยครั้งนี้ คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/4 โรงเรียนมัธยมศึกษาเทศบาล ๓ “ยุติธรรมวิทยา” สังกัดสำนักการศึกษาเทศบาลนครสกลนคร ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 19 คน ได้มาจากการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ รูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนว คู่มือการใช้รูปแบบ แบบทดสอบวัดผลการเรียนรู้แบบนำตนเองเชิงสร้างสรรค์และแบบประเมินความพึงพอใจ
สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย (Χ) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ค่าทดสอบ (t – test) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)
ผลการวิจัย
1. สภาพ องค์ประกอบ และแนวทางการพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เพื่อส่งเสริมความสามารถในการเรียนรู้แบบนำตนเองเชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 พบว่า นักเรียนมีภาวะความรู้ถดถอย (Learning Loss) “สิ่งที่นักเรียนควรที่จะได้เรียนรู้ หรือรู้แล้ว ตามระดับชั้นของตัวเองแต่นักเรียนไม่รู้” ซึ่งเป็นปัญหาด้านพฤติกรรมในการปรับตัวเข้ากับ การเรียนของนักเรียนสร้างผลกระทบ 3 มิติ ได้แก่ ด้านวิชาการ ด้านพัฒนาการ และด้านอารมณ์และสังคม ครูแนะแนวควรใช้แนวคิดในการเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้แบบนำตนเอง เชิงสร้างสรรค์มาใช้กับนักเรียน โดยครูแนะแนวต้องเป็นผู้จัดบรรยากาศและจัดกิจกรรม ให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้เองและปฏิบัติจริง (Active Learning) ผ่านการจัดกิจกรรมในลักษณะต่างๆ ที่หลากหลายเพื่อสร้างเสริมเติมเต็มความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์แก่นักเรียน และรูปแบบ การจัดกิจกรรมแนะแนวประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 หลักการ องค์ประกอบที่ 2 วัตถุประสงค์ องค์ประกอบที่ 3 ขั้นตอนการจัดกิจกรรมแนะแนว (5Es) องค์ประกอบที่ 4 เงื่อนไขการใช้รูปแบบ และองค์ประกอบที่ 5 การวัดและประเมินผล
2. ผลการพัฒนาและประเมินความเหมาะสมความเป็นไปได้ของรูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เพื่อส่งเสริมความสามารถในการเรียนรู้แบบนำตนเองเชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนมัธยมศึกษาเทศบาล ๓ “ยุติธรรมวิทยา” พบว่า 1) รูปแบบ มี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 หลักการ องค์ประกอบที่ 2 วัตถุประสงค์ องค์ประกอบที่ 3 ขั้นตอนการจัดกิจกรรมแนะแนว มี 5 ขั้นตอน เรียกว่า 5Es Model ได้แก่ ขั้นกระตุ้นความสนใจ ขั้นการสำรวจและค้นหา ขั้นอธิบายความรู้ ขั้นขยายความเข้าใจ และ ขั้นตรวจสอบผล องค์ประกอบที่ 4 เงื่อนไขการใช้รูปแบบ ได้แก่ เงื่อนไขด้านบทบาทของครูผู้สอนและบทบาทของนักเรียน ซึ่งเป็นสิ่งที่จำเป็นในการใช้รูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) และองค์ประกอบที่ 5 การวัดและประเมินผล และ 2) ผลการประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของรูปแบบ โดยผู้เชี่ยวชาญ พบว่า มีความความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด ซึ่งเป็นการยืนยันถึงความเป็นไปได้ ในการนำรูปแบบไปใช้จริง
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการจัดกิจกรรมแนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้ เชิงรุกโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เพื่อส่งเสริมความสามารถในการเรียนรู้แบบนำตนเองเชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนมัธยมศึกษาเทศบาล ๓ “ยุติธรรมวิทยา” พบว่า 1) รูปแบบมีประสิทธิภาพเท่ากับ 86.05/87.02 ซึ่งมีค่าสูงกว่าเกณฑ์80/80 ที่ตั้งไว้
2) การเปรียบเทียบความสามารถในการเรียนรู้แบบนำตนเองเชิงสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
4. ความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ที่มีต่อรูปแบบการจัดกิจกรรม แนะแนวตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5Es) เพื่อส่งเสริมความสามารถในการเรียนรู้แบบนำตนเองเชิงสร้างสรรค์สำหรับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนมัธยมศึกษาเทศบาล ๓ “ยุติธรรมวิทยา” อยู่ในระดับมาก