กัญภร ทศพิมพ์ asked 3 ปี ago
ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาเคมีเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5
ผู้วิจัย นางสาวกัญภร ทศพิมพ์
ต ำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูช านาญการพิเศษ
สถำนศึกษำ โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์ อ าเภอไพรบึง จังหวัดศรีสะเกษ
ปีที่วิจัย 2565
บทคัดย่อ
การวิจัยเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาเคมีเพื่อส่งเสริมความสามารถในการ
คิดแก้ปัญหาสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 มีวัตถุประสงค์ของการวิจัย ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพ
ปัจจุบันปัญหาและความต้องการในการจัดการเรียนรู้วิชา เคมี ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5
2) เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาเคมีเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหา
ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 3) เพื่อศึกษาผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาเคมี
เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหา ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 และ 4) เพื่อประเมิน
ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อรูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาเคมีเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิด
แก้ปัญหา ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยมีขั้นตอนการด าเนินการวิจัยเป็น 4 ระยะ ระยะที่ 1
การศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐาน ระยะที่ 2 การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ ระยะที่ 3
การศึกษาผลการทดลองใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ และระยะที่ 4 การประเมินความพึงพอใจที่มีต่อ
รูปแบบการจัดการเรียนรู้กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัยเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 34 คน
ก าลังศึกษาอยู่ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565 โรงเรียนกุญชรศิรวิทย์สังกัดองค์การบริหาร
ส่วนจังหวัดศรีสะเกษ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ 1) รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาเคมีเพื่อส่งเสริม
ความสามารถในการคิดแก้ปัญหา ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 2) คู่มือการใช้รูปแบบ
การจัดการเรียนรู้3) แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชา เคมีเรื่อง อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี
4) แบบทดสอบวัดความสามารถในการคิดแก้ปัญหา 5) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และ
7) แบบวัดความพึงพอใจต่อรูปแบบการจัดการเรียนรู้ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและค่าร้อยละ
ผลการวิจัย พบว่า
1. ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับสภาพปัจจุบันปัญหาและความต้องการใน
การจัดการเรียนรู้วิชาเคมีเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
ปีที่ 5 พบว่า การจัดการเรียนรู้วิชาเคมีในปัจจุบันมีปัญหาหลายด้าน เช่น นักเรียนไม่สามารถด าเนินการ
ตามขั้นตอนน าเสนอและประเมินผลงานวิชาเคมี ครูมีวิธีการสอนที่ให้นักเรียนวางแผนร่วมกันในการ
ท างานน้อยและนักเรียนไม่สามารถอธิบายทักษะการคิดแก้ปัญหาวิชาเคมีได้ ส่วนในด้านความต้องการ
ของนักเรียนในการเรียนวิชาเคมีเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหา คือ นักเรียนต้องการ
ส่งเสริมทักษะการแก้คิดปัญหาโดยสามารถด าเนินการตามขั้นตอนน าเสนอและประเมินผลงานจากการ
ด าเนินแก้ปัญหาวิชาเคมีได้ นักเรียนต้องการสามารถสังเคราะห์ความรู้วิชาเคมีได้ในด้านของครูผู้สอน
มีพฤติกรรมการสอนของครูส่วนใหญ่ยังยึดติดกับการสอนแบบบรรยายเป็นหลัก มุ่งการสอนเนื้อหา
มากกว่ากระบวนการคิดและขาดเทคนิคในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่หลากหลาย ครูขาดสื่อ
ในการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญ จึงต้องการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เหมาะสมสอดคล้องกับผู้เรียน
แต่ละคน โดยมุ่งเน้นให้ผู้เรียนได้ฝึกกระบวนการคิดแก้ปัญหาต่าง ๆ ทางการเรียนวิทยาศาสตร์
เพื่อปรับปรุงและพัฒนาสภาพการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์
2. รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาเคมีเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหา
ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการของรูปแบบ
การจัดการเรียนรู้ 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบการจัดการเรียนรู้3) ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้4) ระบบ
สังคม 5) หลักการตอบสนอง 6) ระบบสนับสนุน โดยใช้ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้มี 7 ขั้น ดังนี้
(1) ขั้นเตรียมความพร้อม (Preparation) (2) ขั้นก าหนดปัญหา (Define the problem) (3) ขั้นท า
ค ว าม เข้ าใจ ปั ญ ห า (Identify) (4 ) ขั้ น ด าเนิ น ก า ร ศึ กษ าค้ น ค ว้ า (Brainstorm solutions)
(5) ขั้นสังเคราะห์ความรู้ (Make and test the best solution) (6) ขั้นสรุปและประเมินค่าของค าตอบ
(Evaluate results) และ (7) ขั้นน าเสนอและประเมินผล (Share results) ผลการประเมินความ
เหมาะสมของรูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาเคมีเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหาส าหรับ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุดและมีประสิทธิภาพของรูปแบบการ
จัดการเรียนรู้ เท่ากับ 85.67/83.33
3. การศึกษาผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาเคมีเพื่อส่งเสริมความสามารถ
ในการคิดแก้ปัญหา ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 พบว่า
3.1 ความสามารถในการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้รับ
การจัดการเรียนรู้รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาเคมีเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหา
หลังเรียนคิดเป็นร้อยละ 89.80 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่ก าหนดไว้
3.2 ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้
รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาเคมีเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหา หลังเรียน คิดเป็นร้อยละ
84.26 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่ก าหนดไว้
4. นักเรียนมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการจัดการเรียนรู้วิชาเคมีเพื่อส่งเสริมความสามารถ
ในการคิดแก้ปัญหา ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 อยู่ในระดับมากที่สุ