การพัฒนาการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการเพื่อพัฒนาทักษะพื้นฐาน ด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3

การพัฒนาทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียนที่ได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้      แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์ สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล 1         “สุรินทร์วิทยาคม” สังกัดกองการศึกษา เทศบาลเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์  ปีการศึกษา 2563  เป็นการวิจัยและพัฒนา (research  and  development)  ซึ่งประกอบไปด้วย 4 ขั้นตอน คือ
1)  การวิจัย (research)  เพื่อศึกษาข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับบริบทของการจัดกิจกรรมด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์เพื่อประเมินทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 
2)  การพัฒนา (development)  เป็นการสร้างและหาประสิทธิภาพของแผนประสบการณ์แบบบูรณาการด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3  3) การวิจัย (research) ศึกษาผลการทดลองการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 และ   4)  การพัฒนา (development)เพื่อศึกษาความพึงพอใจสำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 ที่ได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์  กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 3/4  ของโรงเรียนเทศบาล 1  “สุรินทร์วิทยาคม”  สังกัดกองการศึกษา เทศบาลเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2563  จำนวน 26 คน  แบบแผนในการวิจัย ใช้การทดลองแบบ pre experimental  design โดยการสุ่มแบบกลุ่ม  (Cluster Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) แผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์  เป็นแผนการจัดประสบการณ์  จำนวน 15  แผน  2)  แบบประเมินทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์  เป็นแบบประเมินทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียน  อายุ 5-6 ปี ลักษณะข้อสอบเป็นสถานการณ์ประกอบรูปภาพ  4 ชุด จำนวน 20 ข้อ ประกอบด้วย  ชุดที่ 1 ทักษะการสังเกต  ชุดที่ 2 ทักษะการจำแนกประเภท  ชุดที่ 3 ทักษะการวัด  ชุดที่ 4 ทักษะการสื่อความหมาย  3)  แบบสอบถามวัดความพึงพอใจในการเรียน  เป็นแบบสอบถาม เป็นแบบมาตราส่วนประมาณค่า (Rating  Scale)  จำนวน 1 ชุด  10 ข้อการวิจัยครั้งนี้ มุ่งพัฒนาทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์     เพื่อเสริมสร้างทักษะทางวิทยาศาสตร์  ประกอบด้วย  โดยการศึกษาความคิดเห็นและข้อมูลพื้นฐานต่าง ๆ แล้วนำมาพัฒนากิจกรรมการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์  มีเนื้อหา จำนวน 3  หน่วย  15 กิจกรรม คือ หน่วยที่ 1  หน่วย  สัมผัสนิดคิดเรียนรู้  กิจกรรมที่ 1  ตาของฉันนั้นสดใส กิจกรรมที่ 2 จมูกมีไว้ใช้ดมกลิ่น  กิจกรรมที่ 3 หูฟังเสียงให้ได้ยิน  กิจกรรมที่ 4 ลิ้นชิมรสให้รู้ดี  กิจกรรมที่ 5 มือไว้คลำทำให้รู้  หน่วยที่  2  หน่วยคุณหนูรักต้นไม้  กิจกรรมที่ 6  ต้นไม้นี้เป็นที่รัก  กิจกรรมที่ 7 ปลูกผักนะคุณหนู  กิจกรรมที่ 8  รากดูดน้ำเลี้ยงต้นใบให้เชิดชู  กิจกรรมที่ 9 มาเรียนรู้ใบไม้ใช้เป็นยา  กิจกรรมที่ 10  สีสันสวยปลอดภัยใครช่างคิด  หน่วยที่ 3 หน่วยน้ำแสนวิเศษ กิจกรรมที่ 11  ช่วยบอกนิดน้ำมาจากแห่งไหน กิจกรรมที่ 12 จมหรือลอยพิสูจน์หน่อยเป็นไร  กิจกรรมที่ 13 น้ำเปลี่ยนไปตามรูปร่างช่างอัศจรรย์  กิจกรรมที่ 14 น้ำฟองสบู่ดูเพลินเกินเสกสรร กิจกรรมที่ 15 น้ำมีคุณต่อเรามากมายครัน ซึ่งในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์  ประกอบด้วยส่วนหน้า  ได้แก่ คำนำ วัตถุประสงค์        การออกแบบการเรียนรู้  คำชี้แจงในการใช้คู่มือครู บทบาทของครู แผนการจัดประสบการณ์  คู่มือการประเมิน แบบประเมินทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ ตัวอย่าง ภาพสถานการณ์ประกอบคำถาม  วิเคราะห์ข้อมูลโดยการใช้ค่าสถิติ ร้อยละ (%) ค่าเฉลี่ย () ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.)        ค่าทดสอบค่าที  (t-test) แบบ dependent และการวิเคราะห์เนื้อหา (content  analysis) แล้วนำเสนอแบบพรรณาความและตาราง
สรุปผลการวิจัย
          จากการวิจัยครั้งนี้สามารถสรุปได้ ดังนี้

1. ผลการศึกษาข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับบริบทของการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์  เพื่อประเมินทักษะพื้นฐานสำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3                 ที่ได้รับการจัดประสบการณ์ด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์  ดังนี้

    1.1  ผลการศึกษาแนวคิด ทฤษฎี งานวิจัยและเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์  เพื่อประเมินทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 จากการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง พบว่า การจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์ เพื่อประเมินทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์  เป็นนวัตกรรมและเทคโนโลยีทางการศึกษาที่มีความเหมาะสมที่จะนำไปจัดการเรียนการสอนได้เป็นอย่างดี เพราะการจัดประสบการณ์แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์เพื่อประเมินทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์  สามารถช่วยพัฒนาทักษะการเรียนได้และยังช่วยอำนวยความสะดวกแก่ครู  นอกจากนี้การจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์  ยังสามารถประเมินทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์  ซึ่งทำให้มีความเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ 
1.2 ผลการวิเคราะห์หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560  พบว่า หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย  เป็นหลักสูตรที่พัฒนาเด็กตั้งแต่แรกเกิดถึง 6  ปี บนพื้นฐานการอบรมเลี้ยงดูและการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ที่สนองต่อธรรมชาติและพัฒนาการของเด็กแต่ละคน ตามศักยภาพภายใต้บริบทของสังคม – วัฒนธรรมที่เด็กอาศัยอยู่ ด้วยความรัก ความเอื้ออาทร และความเข้าใจของทุกคน เพื่อสร้างรากฐานคุณภาพชีวิตให้พัฒนาเด็กไปสู่ความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์เกิดคุณค่าต่อตนเองและสังคม   นอกจากนี้หลักสูตรการศึกษาปฐมวัยสำหรับเด็กอายุ 3 – 6 ปี มุ่งให้เด็กมีพัฒนาการด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคมและสติปัญญาที่เหมาะสมกับวัย ความสามารถและความแตกต่างระหว่างบุคคล จึงกำหนดจุดหมายซึ่งถือเป็นมาตรฐานคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ร่างกายเจริญเติบโตตามวัย และมีสุขนิสัยที่ดี  กล้ามเนื้อใหญ่และกล้ามเนื้อเล็กแข็งแรงใช้อย่างคล่องแคล่วและประสานสัมพันธ์กัน มีสุขภาพจิตดีและมีความสุข มีคุณธรรม จริยธรรม และมีจิตใจที่ดีงาม ชื่นชมและแสดงออกทางศิลปะ ดนตรี การเคลื่อนไหวและรักการออกกำลังกาย ช่วยเหลือตนเองได้เหมาะสมกับวัย รักธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม วัฒนธรรมและความเป็นไทย อยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุขและปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของสังคมในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขใช้ภาษาสื่อสารได้เหมาะสมกับวัย  มีความสามารถในการคิดและการแก้ปัญหาได้เหมาะสมกับวัยมีจินตนาการและความคิดสร้างสรรค์มีเจตคติที่ดีต่อการเรียนรู้ และมีทักษะในการแสวงหาความรู้ ผลการศึกษาความคิดเห็นและความต้องการของนักเรียนเกี่ยวกับการจัดประสบการณ์ การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์  เพื่อประเมินทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3  กิจกรรมการวัดผลและประเมินผล พบว่า ผู้เรียนและผู้ที่เกี่ยวข้องเห็นว่า การพัฒนาทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ ที่ได้รับการจัดประสบการณ์ด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์แบบบูรณาการ สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 ควรใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย มีตัวอย่าง ลักษณะของกิจกรรมที่ชัดเจน รูปภาพสวยสีสันเหมาะสมกับเด็กปฐมวัย นอกจากเนื้อหาในหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย  พุทธศักราช 2560   แล้วควรเพิ่มเติมหรือแทรกเนื้อหาให้สอดคล้องกับการนำไปใช้ในชีวิตประจำวันในทุกกิจกรรมทั้ง 15 กิจกรรม ด้านการนำการจัดประสบการณ์กิจกรรมกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ไปใช้        โดยการจัดเป็นกลุ่ม 4-5 คน  เรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้  เรียนรู้ด้วยตนเองเป็นรายบุคคล เรียนรู้แบบกลุ่มย่อย 2 คน  มีการวัดผลและประเมินผลครอบคลุมด้านความรู้ ทักษะกระบวนการและเจตคติ  โดยใช้เครื่องมือที่หลากหลาย เช่น  หน่วยสัมผัสนิดคิดเรียนรู้  เรื่องที่ 1  การมองเห็น กิจกรรมตาของฉันนั้นสดใส  เครื่องมือที่ใช้   เพลงตา เครื่องเคาะจังหวะ ปริศนาคำทาย  ไม้บล็อก  กระจก  กล่อง  ไฟฉาย  เทปกาว  กระดาษ A4  สีน้ำ  พู่กัน   นอกจากนี้การจัดกิจกรรมในแต่ละกิจกรรมก็จะใช้เครื่องมือ  วัสดุ อุปกรณ์ที่สอดคล้องกับการจัดกิจกรรมในแต่ละชุด

1. ผลการพัฒนา (development)  การสร้างและหาประสิทธิภาพของแผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาล  ปีที่  3  ตามเกณฑ์  80/80  พบว่า

               2.1  ประสิทธิภาพของแผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์  สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 ที่ผู้วิจัยสร้างและพัฒนาขึ้น                มีประสิทธิภาพ เท่ากับ  82.97 / 82.79  ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐาน  80/80
               2.2 การเปรียบเทียบการประเมินทักษะก่อนการพัฒนาและหลังการประกอบการจัดกิจกรรมด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์เพื่อประเมินทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียน   ชั้นอนุบาลปีที่ 3 ที่ได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์  คะแนนเฉลี่ยหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ .01  โดยมีค่า t เท่ากับ 10.83*

1. ผลการทดลองพัฒนาทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3  ที่ได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์  สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3  โรงเรียนเทศบาล 1  “สุรินทร์วิทยาคม” สังกัดกองการศึกษา  เทศบาลเมืองสุรินทร์ จำนวน 26 คน  ซึ่งใช้การจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์  จำนวน 15 ชั่วโมง  ไม่รวมประเมินทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ ผลการทดลองใช้  พบว่า  นักเรียนส่วนใหญ่  มีความสนใจ กระตือรือร้นในการเรียนรู้ด้วยการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์ มีทักษะการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง  มีความสุข สนุกกับการเรียน  มีความรับผิดชอบในการเรียนรู้ กิจกรรมกระบวนการทางวิทยาศาสตร์แบบบูรณาการที่นำมาทดลองใช้  นำเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริงมาประกอบการเรียนรู้
2.  ผลการประเมินความพึงพอใจในการเรียนของนักเรียนปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 3 ที่มีต่อจัดกิจกรรมด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์  เพื่อประเมินทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียน           ชั้นอนุบาลปีที่ 3 ที่ได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบบูรณาการด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก  ( = 2.52 , S.D.= 0.69)  ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.69  แสดงว่า  นักเรียนมีความพึงพอใจมาก  เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อนักเรียนมีความพึงพอใจมาก จำนวน 6 ข้อ     พึงพอใจปานกลาง  จำนวน 4 ข้อ